Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte “İslam Düşüncesinde Yorumlar” ünitemizle ilgili bir değerlendirme etkinliği yapacağız. Önümüzdeki bu güzel soruları adım adım, anlayarak çözelim. Hazırsanız, başlayalım!
1. Soru: Cem töreni ile ilgili aşağıda verilen tanılayıcı dallanmış ağaçtaki ifadelerin bazıları doğru, bazıları yanlıştır. İlk ifadeden başlayıp cümlelerin doğru ya da yanlış olduğuna karar verip yönlendirici okları takip ediniz ve ulaştığınız tek çıkışı işaretleyiniz.
Bu soruda bizden bir bilgi ağacını takip etmemiz isteniyor. Her kutucuktaki ifadenin doğru mu (D) yoksa yanlış mı (Y) olduğuna karar verip okları takip edeceğiz. Haydi başlayalım!
Adım 1: Başlangıç Noktası (a kutucuğu)
“Cem töreninin yapıldığı mekâna cemevi denir.”
Bu ifade Doğru‘dur. Alevi-Bektaşi inancında toplu halde yapılan ibadetlerin, yani cemlerin gerçekleştirildiği mekanlara cemevi adı verilir. Bu yüzden ‘D’ okunu takip ediyoruz ve ‘b’ kutucuğuna ulaşıyoruz.
Adım 2: İkinci Durak (b kutucuğu)
“Cemevinde herkes kardeştir.”
Bu ifade de Doğru‘dur. Cem ibadetinin temelinde birlik, beraberlik ve kardeşlik duygusu yatar. Ceme katılan herkes “can” olarak görülür ve aralarında bir ayrım gözetilmez. Bu yüzden yine ‘D’ okunu takip ederek ‘ç’ kutucuğuna geçiyoruz.
Adım 3: Üçüncü Durak (ç kutucuğu)
“Ceme giderken temiz elbiseler giyilir.”
Bu ifade de kesinlikle Doğru‘dur. Tıpkı diğer ibadetlerde olduğu gibi, cem törenine de hem bedenen hem de manen temiz bir şekilde, temiz ve düzenli kıyafetlerle katılmak esastır. Bu, ibadete ve orada bulunan diğer canlara olan saygının bir göstergesidir. Bu ifadenin de doğru olmasıyla birlikte ‘D’ okunu takip ediyoruz.
Sonuç:
Tüm doğru ifadeleri takip ettiğimizde ulaştığımız çıkış 1. Çıkış‘tır.
2. Soru: Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere, verilen kelimelerden uygun olanı yazınız.
Bu soruda bize verilen kelimeleri (gülbank, ayin, ikrar cemi, peyik, sakka, çile, ocak) cümlelerdeki boşluklara doğru bir şekilde yerleştirmemiz isteniyor. Hadi her cümleyi dikkatlice okuyup doğru kelimeyi bulalım.
- a) Ehli beytten olan dedelerin aile ve soylarını ifade etmek için kullanılan kavrama …………………….. denir.
Çözüm: Alevi-Bektaşi kültüründe dedelerin soyunun Hz. Muhammed’in ailesine, yani Ehlibeyt’e dayanması çok önemlidir. Bu soy zincirine ocak denir.
Doğru Cevap: Ehli beytten olan dedelerin aile ve soylarını ifade etmek için kullanılan kavrama ocak denir. - b) Cemde su ve şerbet sunmakla görevli olan kişiye …………………….. denir.
Çözüm: Cem töreninde “On İki Hizmet” adı verilen görevler vardır. Bu görevlerden biri de su ve şerbet dağıtmaktır. Bu kutsal görevi yerine getiren kişiye sakka denir. Bu hizmet, Kerbela’da şehit edilen Hz. Hüseyin ve arkadaşlarının susuzluğunu anmak için yapılır.
Doğru Cevap: Cemde su ve şerbet sunmakla görevli olan kişiye sakka denir. - c) Alevi-Bektaşi gelenekte yola girecek bir şahsın bağlılığı için …………………….. düzenlenir.
Çözüm: Bir kişinin Alevi-Bektaşi yoluna girmek için söz vermesi, yola bağlılığını bildirmesi çok önemli bir adımdır. Bu amaçla yapılan özel ceme ikrar cemi (söz verme cemi) denir.
Doğru Cevap: Alevi-Bektaşi gelenekte yola girecek bir şahsın bağlılığı için ikrar cemi düzenlenir. - ç) Alevilikte duaya …………………….. denir.
Çözüm: Alevi-Bektaşi inancında yapılan, kendine özgü ezgisi ve sözleri olan dualara gülbank adı verilir. Genellikle dedeler tarafından okunur.
Doğru Cevap: Alevilikte duaya gülbank denir. - d) Mevlevilikte manevi temizlik için girilen dönem …………………….. ile ifade edilir.
Çözüm: Bu soru Mevlevilik ile ilgili. Mevlevilik gibi tasavvufi yorumlarda, bir dervişin nefsini terbiye etmek, sabrını denemek ve manevi olarak olgunlaşmak için girdiği zorlu ve meşakkatli döneme çile denir. Bu dönem genellikle 1001 gün sürerdi.
Doğru Cevap: Mevlevilikte manevi temizlik için girilen dönem çile ile ifade edilir.
Umarım açıklamalar anlaşılır olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa sormaktan çekinmeyin. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!