Merhaba sevgili öğrencilerim, Hayat Bilgisi dersimize hoş geldiniz! Bugün sizinle Cumhuriyet’in getirdiği güzellikleri ve yenilikleri keşfedeceğimiz iki güzel soruyu çözeceğiz. Hadi kağıtları kalemleri hazırlayın, başlıyoruz!
3. Aşağıdaki bulmacada cumhuriyetin ilanı ile getirilen hak ve özgürlüklerden bazıları verilmiştir. Bunları bularak boyayınız. Boyanmayan harfleri sırası ile yazarak şifreyi bulununuz.
Bu soruda bizden, harf tablosunun içine gizlenmiş olan, Cumhuriyet sayesinde kavuştuğumuz bazı hak ve özgürlükleri bulmamız isteniyor. Bu kelimeleri bulduktan sonra, geriye kalan yani boyanmayan harfleri sırasıyla birleştirerek gizli bir şifreye ulaşacağız. Haydi başlayalım!
Adım 1: Önce bulmacada hangi kelimelerin saklı olduğunu bulalım.
Bulmacadaki satırları dikkatlice incelediğimizde şu hak ve özgürlükleri görebiliriz:
- SOYADI KANUNU: Herkesin bir soyadı olmasını sağlayan kanun.
- SEÇME VE SEÇİLME: Ülkemizi yönetecek kişileri seçme ve aday olup seçilebilme hakkı.
- EĞİTİM HAKKI: Herkesin okula gidip eğitim alabilme hakkı.
- SAĞLIK HAKKI: Hastalandığımızda tedavi olma hakkımız.
- SEYAHAT HAKKI: Ülke içinde ve dışında özgürce gezip dolaşabilme hakkımız.
Adım 2: Şimdi bu kelimeleri bulmacada işaretleyelim ve geriye kalan harfleri bulalım.
C S O Y A D İ K A N U N U U
S E Ç M E V E S E Ç İ L M E
MH E Ğ İ T İ M H A K K İ U
R S A Ğ L I K H A K K İ Y
S E Y A H A T H A K K İ ET
Gördüğünüz gibi, kelimeleri bulup boyadığımızda bazı harfler dışarıda kalıyor. Hadi bu harfleri sırasıyla yazalım:
- 1. Satırdan: C ve U
- 2. Satırda hiç harf kalmadı.
- 3. Satırdan: M, H ve U
- 4. Satırdan: R, İ ve Y
- 5. Satırdan: E ve T
Adım 3: Boyanmayan harfleri birleştirerek şifreyi oluşturalım.
Şimdi bulduğumuz bu harfleri baştan sona doğru yan yana getirelim:
C – U – M – H – U – R – İ – Y – E – T
Sonuç:
Şifremiz: CUMHURİYET
4. Cumhuriyet yönetiminin getirdiği yenilikler toplum yaşantısında neleri değiştirmiştir? Noktalı yerlere yazınız.
Cumhuriyet, atalarımızın bize bıraktığı en değerli mirastır ve hayatımızda pek çok şeyi değiştirip güzelleştirmiştir. Gelin, bu yeniliklerin toplum hayatımıza etkilerinden bazılarını birlikte hatırlayalım:
- Egemenlik Millete Verildi: Eskiden ülkeyi padişah yönetirdi ve bu yetki babadan oğula geçerdi. Cumhuriyet ile birlikte “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” denildi. Yani artık ülkemizi yönetecek kişileri bizler seçimle belirliyoruz. Bu, en büyük değişikliktir.
- Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı Tanındı: Cumhuriyet’ten önce kadınların oy kullanma veya yönetici olma gibi hakları yoktu. Cumhuriyet sayesinde kadınlar da erkeklerle eşit haklara sahip oldu. Artık kadınlar da oy kullanabiliyor, muhtar, belediye başkanı, milletvekili olabiliyorlar.
- Soyadı Kanunu Çıkarıldı: Herkesin bir soyadı oldu. Bu sayede resmi işlerde (okul kaydı, askerlik, miras gibi) karışıklıklar önlendi ve herkes devlet tarafından daha kolay tanınır hale geldi.
- Eğitim ve Öğretim Birleştirildi: Modern, bilimsel ve laik okullar açıldı. Kız ve erkek çocukları aynı okullarda okuma fırsatı buldu. Yeni Türk harflerinin kabul edilmesiyle okuma yazma oranı hızla arttı.
- Kılık ve Kıyafette Değişiklikler Yapıldı: Toplumun daha modern bir görünüme kavuşması için şapka ve kıyafet kanunları çıkarıldı.
- Takvim, Saat ve Ölçüler Değiştirildi: Diğer ülkelerle ticari ve sosyal ilişkileri kolaylaştırmak için Miladi takvim, uluslararası saat ve metrik (metre, kilogram gibi) ölçü birimleri kullanılmaya başlandı.
Kısacası Cumhuriyet; bizi daha özgür, daha eşit ve daha modern bir toplum haline getiren yeniliklerle doludur.