Merhaba sevgili öğrencim!
Hayat Bilgisi dersimizin bu güzel değerlendirme etkinliğini birlikte yapmaya ne dersin? Soruları dikkatlice okuyalım ve adım adım çözelim. Eminim hepsini kolayca anlayacaksın. Hadi başlayalım!
A. Aşağıdaki cümleleri, verilen sözcük ya da sözcük grubuyla tamamlayınız.
Öncelikle bize verilen kelimelere bir göz atalım: barınmak – toprağın – geri dönüşüm – kuzeyi – batıdır – TEMA – doğudur. Şimdi bu kelimeleri doğru yerlere yerleştireceğiz.
1. Ağaçların yosunlu tarafı ……………………. gösterir.
Çözüm: Ağaçların yosunlu tarafı kuzeyi gösterir.
Adım 1: Bu soruda doğada yönümüzü nasıl bulabileceğimizle ilgili bir ipucu soruluyor. Ağaçların yosun tutan tarafları bize her zaman bir yönü gösterir.
Adım 2: Doğada kaybolduğumuzda kullanabileceğimiz en bilinen yöntemlerden biri budur. Ağaçların gövdeleri ve taşlar, genellikle daha az güneş alan ve daha nemli olan kuzey taraflarında yosun tutar. Bu yüzden doğru kelimemiz kuzeyi olmalı.
2. Güneş’in doğduğu yön ………………………… .
Çözüm: Güneş’in doğduğu yön doğudur.
Adım 1: Bu soruda ana yönlerden biri soruluyor. Güneş’in gökyüzündeki hareketi bize yönleri bulmada yardımcı olur.
Adım 2: Sabahları Güneş’in doğduğu yöne sağ kolumuzu uzatırsak, sağ kolumuz doğuyu gösterir. Güneş her zaman doğudan doğar. Bu yüzden cevabımız doğudur.
3. Kâğıt atıklar, ……………………. ile tekrar kullanılabilir.
Çözüm: Kâğıt atıklar, geri dönüşüm ile tekrar kullanılabilir.
Adım 1: Cümlede atıkların, yani çöplerin tekrar kullanılmasından bahsediliyor. Bu işleme ne ad verdiğimizi hatırlamamız gerekiyor.
Adım 2: Kâğıt, plastik, cam gibi atıkları özel kutulara atarak fabrikalarda yeniden işlenmesini ve yeni ürünlere dönüştürülmesini sağlarız. Bu harika işleme geri dönüşüm diyoruz. Böylece doğayı korumuş oluruz!
4. Su kaynaklarının kirlenmesi, ……………………….. da kirlenmesi demektir.
Çözüm: Su kaynaklarının kirlenmesi, toprağın da kirlenmesi demektir.
Adım 1: Bu soruda çevre kirliliğinin birbiriyle olan bağlantısı soruluyor. Su kirlenince başka neresi kirlenir diye düşünelim.
Adım 2: Kirli sular nehirlere, göllere karışır ve bu sular toprağa sızar. Tıpkı bir süngerin suyu emmesi gibi, toprak da kirli suyu emer. Bu da toprağın kirlenmesine ve bitkilerin zarar görmesine neden olur. Yani doğru cevap toprağın olmalı.
5. İnsanlar, ……………………. için doğal çevreyi değiştirebilir.
Çözüm: İnsanlar, barınmak için doğal çevreyi değiştirebilir.
Adım 1: İnsanların temel ihtiyaçlarından birini ve bu ihtiyacı karşılamak için doğaya nasıl etki ettiğini düşünmeliyiz.
Adım 2: İnsanların en temel ihtiyaçlarından biri de barınmadır. Kendimize evler, binalar yapmak için ağaçları kesebilir, arazileri düzeltebiliriz. Bu da doğal çevreyi değiştirmek demektir. Bu yüzden boşluğa barınmak kelimesi gelmelidir.
6. Ülkemizde, doğa ve çevrenin korunması ile ilgili çalışma yapan sivil toplum kuruluşlarından birisi ……………………. Vakfıdır.
Çözüm: Ülkemizde, doğa ve çevrenin korunması ile ilgili çalışma yapan sivil toplum kuruluşlarından birisi TEMA Vakfıdır.
Adım 1: Bu soruda ülkemizdeki çevreci bir kuruluşu hatırlamamız isteniyor.
Adım 2: Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı’nın kısaltması TEMA‘dır. TEMA Vakfı, ülkemizin topraklarını korumak ve ağaçlandırma yapmak için çok önemli çalışmalar yapar. Bu yüzden doğru cevap TEMA‘dır.
B. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” harfini yazınız.
Şimdi de cümlelerin doğru mu yanlış mı olduğuna karar vereceğiz. Dikkatlice okuyup düşünelim.
1. ( ) Bitkilerin yetişmesi için iklim koşulları çok önemlidir.
Sonuç: ( D )
Bu ifade Doğru‘dur. Çünkü her bitki her yerde yetişmez. Örneğin, portakal gibi sıcak iklimi seven bir meyveyi çok soğuk bir yerde yetiştiremeyiz. Bitkilerin suya, güneşe ve doğru sıcaklığa ihtiyacı vardır.
2. ( ) Cam şişe atıkları, geri dönüşüm ile yeniden kullanılabilir.
Sonuç: ( D )
Bu ifade kesinlikle Doğru! Cam, sonsuz kez geri dönüştürülebilen harika bir maddedir. Cam şişeleri geri dönüşüm kutusuna attığımızda, onlar eritilerek yeniden şişe veya başka cam ürünler yapılır.
3. ( ) Bilinçsiz kullanılan tarım ilaçları toprağı kirletir.
Sonuç: ( D )
Bu ifade de Doğru. Çiftçiler, bitkileri zararlı böceklerden korumak için tarım ilacı kullanır. Ama bu ilaçları çok fazla ve bilinçsizce kullanmak toprağa ve içindeki canlılara zarar verir, toprağı kirletir.
4. ( ) Doğada yönümüzü sadece Güneş ile bulabiliriz.
Sonuç: ( Y )
Bu ifade Yanlış‘tır. Cümledeki “sadece” kelimesi bizi yanıltmasın. Evet, Güneş yön bulmada bize yardım eder ama tek yöntem o değildir. Ağaçların yosunlu tarafına (kuzey), Kutup Yıldızı’na bakarak veya bir pusula kullanarak da yönümüzü bulabiliriz.
5. ( ) Geri dönüşüm sayesinde atık miktarı artar.
Sonuç: ( Y )
Bu ifade Yanlış‘tır. Tam tersi! Geri dönüşüm sayesinde çöpe giden atık miktarı azalır. Çünkü atıkları çöp olarak atmak yerine yeniden kullanılacak bir hammaddeye dönüştürürüz.
6. ( ) İnsanların, doğal çevredeki olumsuz etkileri yalnızca su ve havayı kirletir.
Sonuç: ( Y )
Bu ifade de Yanlış. Yine “yalnızca” kelimesine dikkat! İnsanların olumsuz etkileri maalesef sadece su ve havayla sınırlı değil. Toprak kirliliği, ormanların yok edilmesi, gürültü kirliliği gibi birçok olumsuz etkimiz daha var.
7. ( ) Ağaçların kesilmesi, hava kirliliğinin artmasına neden olur.
Sonuç: ( D )
Bu ifade Doğru‘dur. Ağaçlar bizim akciğerlerimiz gibidir. Havadaki kirli gaz olan karbondioksiti alıp bize temiz oksijen verirler. Ağaçları kestiğimizde havadaki bu doğal temizleyicileri yok etmiş oluruz ve hava kirliliği artar.
Harika bir iş çıkardın! Bütün soruları başarıyla tamamladık. Anlamadığın bir yer olursa hiç çekinmeden tekrar sorabilirsin. Unutma, öğrenmek en güzel maceradır!