5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Anka Yayınları Sayfa 89
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir üniteye başlıyoruz: “Çevremizde Dinin İzleri”. Bu ünitenin hazırlık çalışmalarını gelin birlikte inceleyelim ve cevaplayalım. Bu sorular, aslında etrafımıza daha dikkatli bakmamızı sağlayacak küçük araştırmalar. Hazırsanız, başlayalım!
1. Mimar Sinan tarafından yapılan beş cami ismi öğrenerek defterinize yazınız.
Sevgili çocuklar, Mimar Sinan, Osmanlı İmparatorluğu’nun en büyük ve en dahi mimarıdır. Ona “Koca Sinan” da deriz. Yüzlerce harika eser yapmıştır. Bizden istenen beş tanesini öğrenelim:
- Süleymaniye Camii (İstanbul): Mimar Sinan’ın “kalfalık eserim” dediği, İstanbul’un en güzel silüetlerinden birini oluşturan muhteşem bir camidir.
- Selimiye Camii (Edirne): Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” olarak tanımladığı, mimarlık harikası bir yapıdır. Minareleri ve kubbesiyle dünyaca ünlüdür.
- Şehzade Camii (İstanbul): Mimar Sinan’ın “çıraklık eserim” dediği, Kanuni Sultan Süleyman’ın genç yaşta ölen oğlu Şehzade Mehmet için yaptırdığı camidir.
- Mihrimah Sultan Camii (İstanbul): Biri Üsküdar’da, diğeri Edirnekapı’da olmak üzere iki tanedir. Her ikisi de çok zarif ve aydınlık camilerdir.
- Rüstem Paşa Camii (İstanbul): Dışarıdan sade görünse de içi dünyaca ünlü İznik çinileriyle süslü, adeta bir mücevher kutusu gibidir.
2. Edebiyat, örf, âdet ve tasavvuf kavramlarının anlamlarını araştırıp öğreniniz.
Bu kavramlar kültürümüzün çok önemli parçalarıdır. Gelin anlamlarına bakalım:
Adım 1: Edebiyat
Edebiyat; insanların duygu, düşünce ve hayallerini dil aracılığıyla, estetik yani güzel bir şekilde anlatma sanatıdır. Şiirler, romanlar, hikayeler, masallar hep edebiyatın ürünleridir.
Adım 2: Örf
Örf; bir toplumda çok eski zamanlardan beri uygulanan ve herkes tarafından benimsenen, yazılı olmayan kurallardır. Örneğin, büyüklere saygı göstermek en önemli örflerimizden biridir.
Adım 3: Âdet
Âdet; örfe göre daha çok alışkanlık haline gelmiş toplumsal davranışlardır. Bayramlarda aile büyüklerini ziyaret etmek, hasta ziyaretine gitmek, yeni doğan bebeği görmeye gitmek güzel âdetlerimizdendir.
Adım 4: Tasavvuf
Tasavvuf; İslam dininin daha çok manevi ve ahlaki yönüyle ilgilenen bir düşünce sistemidir. Amacı, insanın kalbini kötü duygulardan arındırarak Allah sevgisine ulaşmasını sağlamaktır. Mevlana ve Yunus Emre en önemli tasavvuf büyüklerimizdendir.
3. Mimarimizde önemli bir yeri olan camilerde hangi bölümler yer alır? Caminin bölümleriyle ilgili görseller bularak arkadaşlarınızla inceleyiniz.
Camiler, biz Müslümanların ibadet etmek için bir araya geldiği kutsal mekanlardır. Hepsinin ortak bazı bölümleri vardır. Hadi bu bölümleri tanıyalım:
- Kubbe: Caminin üzerini örten, yarım küre şeklindeki büyük çatıdır. Genellikle tekliği ve evrenin bütünlüğünü simgeler.
- Minare: Müezzinin ezan okuduğu, caminin yanında bulunan ince ve uzun kuledir.
- Mihrap: Caminin içinde, Kâbe’nin yani namaz kılınacak yönün neresi olduğunu gösteren, duvardaki girintili bölümdür. İmam, namazı burada kıldırır.
- Minber: Cuma ve bayram namazlarında imamın hutbe okumak için çıktığı, merdivenli, yüksekçe bir yerdir.
- Vaaz Kürsüsü: İmamın veya vaizin cemaate vaaz vermek, yani dini konularda bilgi vermek için oturduğu yerdir.
- Şadırvan: Genellikle cami avlusunda bulunan, insanların namazdan önce abdest aldıkları çeşmedir.
4. İçerisinde dinî kavramlar geçen şiir, şarkı ve türkü örnekleri bularak bunları sınıfınızda arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kültürümüzde din, sanata da ilham vermiştir. Müzikte ve şiirde bunun çok güzel örnekleri var. İşte size birkaç örnek:
Adım 1: Şiir (İlahi) Örneği
Yunus Emre’nin “Gel Gör Beni Aşk Neyledi” ilahisi harika bir örnektir. İçinde “aşk”, “dost”, “cennet”, “cehennem” gibi hem dini hem de tasavvufi kavramlar geçer. Allah aşkını çok içten bir dille anlatır.
Adım 2: Türkü Örneği
“Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan” isimli eser hem ilahi hem de türkü formunda okunur. İnsanı gafletten, yani unutkanlıktan ve umursamazlıktan uyanmaya, Allah’ı anmaya davet eder. İçinde “gaflet”, “mevla” gibi kavramlar geçer.
5. Hz. Süleyman (a.s.) kimdir? Onun hakkında bir araştırma yapınız.
Hz. Süleyman, Kur’an-ı Kerim’de adı geçen peygamberlerden biridir. Gelin onun özelliklerini öğrenelim:
Adım 1: Peygamber ve Hükümdar
Hz. Süleyman, hem bir peygamber hem de çok güçlü bir hükümdardı. Babası da bir peygamber olan Hz. Davud’dur. Babasından sonra İsrailoğullarına kral olmuştur.
Adım 2: Verilen Mucizeler
Allah, ona başka kimseye vermediği özel güçler ve mucizeler vermiştir.
- Rüzgâra hükmedebiliyordu. Onun emriyle rüzgâr, onu ve ordusunu istediği yere hızla götürürdü.
- Hayvanların dilinden anlıyordu. Karıncalarla, kuşlarla konuştuğu Kur’an’da anlatılır.
- Cinleri ve şeytanları emri altına almıştı. Onlara büyük ve zor işler (saraylar, heykeller yapmak gibi) yaptırırdı.
Adım 3: Bilgeliği ve Adaleti
Hz. Süleyman, sahip olduğu büyük zenginlik ve güce rağmen her zaman adaletli bir yönetici ve Allah’a şükreden bir kul olmuştur. Bilgeliği ve adaletli kararlarıyla tanınırdı.
Umarım bu açıklamalar ödevlerinize yardımcı olur. Unutmayın, öğrenmenin en güzel yolu merak etmek ve araştırmaktır! Başarılar dilerim.