Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir konuyla karşı karşıyayız. Evrenin düzeni ve bu düzenin ardındaki hikmet gerçekten de üzerinde düşünmeye değer. Gel, şimdi kitaptaki etkinliği birlikte adım adım çözümleyelim. Eminim sen de çok güzel fikirler üreteceksin.
Etkinlik Sorusu:
“Eğer yerde ve gökte Allah’tan başka ilahlar bulunsaydı yer ve gök (bunların nizamı) kesinlikle bozulup gitmişti…”
Enbiyâ suresi, 22. ayet.
Evrende düzenli bir işleyiş olmasaydı ne gibi olumsuzluklar yaşanırdı? Yukarıdaki ayeti de dikkate alarak değerlendiriniz.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için önce soruyu ve bize verilen ipuçlarını doğru anlamamız gerekiyor. Haydi başlayalım!
Adım 1: Soruyu ve Verilenleri Anlayalım
Soru bizden iki şey istiyor:
- Birincisi, evrende şu anki gibi mükemmel bir düzen olmasaydı, yani her şey karmakarışık olsaydı ne gibi kötü sonuçlar ortaya çıkardı, bunu hayal etmemiz.
- İkincisi, bu hayal ettiklerimizi Enbiyâ suresindeki ayet ile birleştirmemiz. Ayet bize diyor ki, eğer Allah’tan başka tanrılar olsaydı, evrenin düzeni kesinlikle bozulurdu.
Adım 2: Metindeki İpuçlarından Faydalanalım
Soruyu cevaplarken sayfadaki “Not Edelim” bölümü bize çok güzel bir örnek veriyor. Hatırlayalım:
Dünya kendi etrafında biraz daha yavaş dönseydi, gündüzler çok uzun ve yakıcı, geceler ise çok uzun ve dondurucu olurdu. Bu durumda bitkilerin ve diğer canlıların yaşaması imkânsız hale gelirdi.
Bak, sadece tek bir şeyin -Dünya’nın dönüş hızının- değişmesi bile ne kadar büyük felaketlere yol açıyor! İşte bu, düzensizliğin ne demek olduğuna dair harika bir ipucu.
Adım 3: Ayeti Düşünelim
Enbiyâ suresindeki ayet, evrenin yönetiminde birden fazla söz sahibinin olmasının kaosa yol açacağını söylüyor. Şöyle düşünelim: Bir arabayı aynı anda iki şoför kullanmaya çalışsa ne olur? Biri sağa gitmek isterken diğeri sola gitmek isteyebilir ve sonunda kaza yaparlar, değil mi? İşte ayet de bize evrenin tek bir irade, yani sadece ve sadece Yüce Allah tarafından yönetildiği için bu kadar düzenli olduğunu anlatıyor. Eğer başka ilahlar olsaydı, onların farklı istekleri yüzünden evrende bir düzen olmaz, her şey altüst olurdu.
Adım 4: Cevabımızı Oluşturalım
Şimdi tüm bu düşündüklerimizi bir araya getirerek sorumuzu cevaplayabiliriz.
Eğer evrende düzenli bir işleyiş olmasaydı, hayat tam bir kaosa dönerdi. Yaşanabilecek bazı olumsuzluklar şunlar olabilirdi:
- Mevsimler ve İklim: Mevsimlerin ne zaman başlayıp ne zaman biteceği belli olmazdı. Bir gün yaz sıcağı yaşarken ertesi gün kar yağabilirdi. Bu durum tarımı ve dolayısıyla beslenmemizi imkânsız kılardı.
- Gece ve Gündüz: “Not Edelim” bölümündeki gibi, gece ve gündüzün süresi sürekli değişebilirdi. Bazen günlerce Güneş batmaz, bazen de haftalarca zifiri karanlıkta kalabilirdik.
- Gezegenlerin Hareketi: Gezegenler yörüngelerinde düzenli bir şekilde dönmek yerine birbirleriyle çarpışabilirlerdi. Bu, Dünya’mız için de büyük bir tehlike olurdu.
- Doğa Kanunları: Suyun kaldırma kuvveti, yer çekimi gibi bugün bildiğimiz ve güvendiğimiz fizik kuralları bir an var olup bir an yok olabilirdi. Bu durumda ne binalar ayakta kalırdı ne de bizler yürüyebilirdik.
Sonuç:
Tüm bu örnekler bize gösteriyor ki, evrendeki bu muhteşem düzen, onun tek bir yaratıcı tarafından ne kadar hassas bir ölçüyle yaratıldığının kanıtıdır. Enbiyâ suresinde belirtildiği gibi, eğer Allah’tan başka ilahlar olsaydı, onların farklı iradeleri bu düzeni bozacak ve evren bir kaos ve yok oluşa sürüklenecekti. Dolayısıyla, evrendeki bu kusursuz işleyiş, Yüce Allah’ın varlığının ve birliğinin en güzel delillerinden biridir.