5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Anka Yayınları Sayfa 65
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Harika bir üniteyi daha geride bıraktık. Şimdi “Adap ve Nezaket” ünitesinde öğrendiklerimizi pekiştirme zamanı. Gelin, ünite sonu değerlendirme sorularını birlikte, adım adım çözelim. Anlamadığınız bir yer olursa hiç çekinmeyin, tekrar üzerinden geçeriz. Hazırsanız, kalemler ve defterler hazırsa başlayalım!
1. Soru: Nezaket kurallarına niçin uymalıyız? Açıklayınız.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, nezaket kuralları, bir toplumda birlikte yaşayan insanların birbirlerine karşı göstermeleri gereken saygı, sevgi ve anlayışın bir ifadesidir. Bu kurallara uymamızın birkaç önemli sebebi vardır:
- Toplumdaki huzuru ve barışı sağlar. Herkes birbirine nazik davrandığında kavgalar ve anlaşmazlıklar azalır.
- İnsanlar arasındaki ilişkileri güçlendirir. “Lütfen”, “teşekkür ederim” gibi sihirli kelimeler, dostlukları ve sevgiyi artırır.
- Saygı gördüğümüzü hissettirir ve biz de başkalarına saygı duymuş oluruz. Bu, kendimizi değerli hissetmemizi sağlar.
- İyi bir insan olmanın ve Peygamber Efendimiz’in güzel ahlakını örnek almanın bir gereğidir.
Kısacası, nezaket kuralları, bir yapıştırıcı gibi toplumu bir arada tutar ve yaşamı daha güzel, daha anlamlı hale getirir.
2. Soru: Selamlaşma adabı ile ilgili uyulması gereken hususlar nelerdir? Söyleyiniz.
Çözüm:
Selamlaşmak, iletişimimizin ilk ve en önemli adımıdır. İşte selamlaşırken dikkat etmemiz gereken bazı güzel kurallar:
- Bir ortama girdiğimizde veya birisiyle karşılaştığımızda güler yüzle “Selamünaleyküm” diyerek selam vermeliyiz.
- Bize verilen selama, “Aleykümselam” diyerek daha güzeliyle karşılık vermeliyiz.
- Yaşça küçük olanlar büyüklere, yürüyenler oturanlara, sayıca az olan grup ise çok olan gruba selam verir.
- Selamlaşırken tokalaşmak, samimiyeti ve dostluğu pekiştirir.
- Sadece tanıdıklarımıza değil, tanımadığımız Müslümanlara da selam vermek güzel bir davranıştır.
3. Soru: Başkalarıyla iletişimde dikkat edilmesi gereken ilkeler nelerdir? Bilgi veriniz.
Çözüm:
İletişim, sadece konuşmak değil, aynı zamanda dinlemek ve anlamaktır. Sağlıklı bir iletişim için şu ilkelere dikkat etmeliyiz:
- Güzel söz söylemek: Kırıcı, alaycı ve kötü sözlerden kaçınmalıyız. Kalp kırmamaya özen göstermeliyiz.
- İyi bir dinleyici olmak: Karşımızdaki konuşurken sözünü kesmemeli, onu can kulağıyla dinlemeliyiz.
- Doğru ve dürüst olmak: Yalandan, dedikodudan ve iftiradan uzak durmalıyız.
- Empati kurmak: Kendimizi karşımızdakinin yerine koyarak onun duygularını anlamaya çalışmalıyız.
- Göz teması kurmak: Konuşurken veya dinlerken karşımızdakiyle göz teması kurmak, ona değer verdiğimizi gösterir.
- Ön yargılı olmamak: İnsanları tanımadan onlar hakkında olumsuz düşüncelere kapılmamalıyız.
4. Soru: Sosyal medya adabı nasıl olmalıdır? Bilgi veriniz.
Çözüm:
Günümüzde sıkça kullandığımız sosyal medya da bir iletişim ortamıdır ve burada da uymamız gereken kurallar vardır:
- Gizliliğe saygı: Başkalarının özel fotoğraflarını veya bilgilerini izinsiz paylaşmamalıyız. Kendi özel bilgilerimizi de korumalıyız.
- Doğru bilgi: Emin olmadığımız, yalan veya yanlış haberleri paylaşmamalıyız.
- Nazik bir dil kullanmak: Yorum yaparken veya mesajlaşırken saygılı ve nazik bir dil kullanmalı, kimseyi kırmamalıyız. Zorbalıktan kesinlikle kaçınmalıyız.
- Zaman yönetimi: Sosyal medyada çok fazla vakit geçirerek derslerimizi ve sorumluluklarımızı ihmal etmemeliyiz.
- Unutmamalıyız ki, internette yazdığımız her şeyin bir sorumluluğu vardır.
5. Soru: Tahiyyat duası hakkında kısaca bilgi veriniz.
Çözüm:
Tahiyyat duası, namazların bütün oturuşlarında okuduğumuz çok anlamlı bir duadır. Bu dua, Peygamber Efendimiz’in Miraç’ta Yüce Allah ile olan konuşmasını ve selamlaşmasını anlatır. “Ettehiyyâtü lillâhi ve’s-salevâtü ve’t-tayyibât…” diye başlayan bu duada, her türlü selamın, duanın ve güzel şeyin Allah’a ait olduğunu ifade ederiz. Sonrasında Peygamberimize, bize ve bütün iyi kullara selam göndeririz. Bu dua, namazın önemli bir parçasıdır ve Allah’a olan bağlılığımızı gösterir.
6. Soru: Aşağıdakilerden hangisi, nezaket kavramının anlamlarından biri değildir?
A) Saygılı ve incelikle davranma
B) Naziklik
C) Zarafet
D) Öğüt
Çözüm:
Adım 1: Nezaket kelimesinin anlamını düşünelim. Nezaket; başkalarına karşı saygılı, ince, nazik ve zarif davranmak demektir.
Adım 2: Şıklara bakalım. “Saygılı ve incelikle davranma”, “naziklik” ve “zarafet” kelimeleri nezaketin anlamıyla doğrudan ilgilidir. Ancak “öğüt”, birine yol göstermek veya tavsiyede bulunmak anlamına gelir. Öğüt verirken nazik olabiliriz ama “öğüt” kelimesi tek başına nezaket anlamına gelmez.
Bu yüzden doğru cevap D) Öğüt şıkkıdır.
7. Soru: Dinin ve aklın beğendiği, insanın, başkaları tarafından takdir edilmesini, her türlü hata ve kusurdan korunmasını sağlayan ve ona üstün meziyetler kazandıran ahlaki davranışlar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
A) Örf
B) Âdet
C) Kanun
D) Adap
Çözüm:
Adım 1: Soruda bize güzel ahlak kurallarının bir tanımı verilmiş. Bu tanım, dinimizin ve aklımızın onayladığı, bizi iyi bir insan yapan davranışları anlatıyor.
Adım 2: Şıkları inceleyelim. Örf ve âdet, toplumun alışkanlıklarıdır. Kanun, devletin koyduğu yazılı kurallardır. Adap ise, tam da soruda tanımı yapılan görgü, terbiye ve nezaket kurallarının tümünü ifade eden bir kavramdır.
Dolayısıyla doğru cevap D) Adap şıkkıdır.
8. Soru: Hz. Lokman (a.s.) hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A. Kur’an’da onun adını taşıyan bir sure vardır.
B. İlk insan ve ilk peygamberdir.
C. Oğluna çok güzel öğütler vermiştir.
D. Bitkilerden ilaçlar yapıp reçeteler hazırlamıştır.
Çözüm:
Adım 1: Hz. Lokman hakkında bildiklerimizi hatırlayalım. Kur’an-ı Kerim’de “Lokman Suresi” vardır ve bu surede oğluna verdiği hikmetli öğütler anlatılır. Kendisinin bilge bir kişi olduğu bilinir.
Adım 2: Şıkları değerlendirelim. A ve C şıkları kesinlikle doğrudur. D şıkkı, Hz. Lokman’ın hekimliğiyle ilgili yaygın bir bilgidir. Ancak B şıkkında “İlk insan ve ilk peygamberdir” deniyor. Biz biliyoruz ki ilk insan ve ilk peygamber Hz. Âdem’dir (a.s.).
Bu durumda yanlış olan bilgi B) İlk insan ve ilk peygamberdir. şıkkıdır.
9. Soru: Aşağıdaki hadislerde boş bırakılan bölümleri, verilen kelimelerle doğru bir şekilde tamamlayınız.
(Kelimeler: izin, sadakadır, dini, hamd, elinden, ahlakı)
Çözüm:
Hadi hep birlikte bu güzel hadis-i şerifleri tamamlayalım.
- “Ben ancak güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.”
- “Güzel söz sadakadır.”
- “İzin almadan bir kimsenin evinin içine bakmak helal değildir.”
- “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların emin (güven-de) olduğu kimsedir.”
- “Yemek yedikten sonra veya bir şey içtikten sonra Allah’a hamd eden kimseden Cenab-ı Hak razı olur.”
Gördüğünüz gibi “dini” kelimesi boşta kaldı. Tüm boşlukları doğru şekilde doldurduk.
Umarım tüm soruları ve çözümlerini güzelce anlamışsınızdır. Unutmayın, bu kuralları sadece sınavlarda değil, hayatımızın her anında uygulamak bizi daha iyi insanlar yapar. Hepinize başarılar dilerim