5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 148
Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeninim. Gel, şimdi bu sorulara birlikte bakalım ve adım adım çözelim. Metinleri dikkatlice okuyup doğru cevapları bulacağımızdan eminim.
5. Verilen bilgilerde Sümerler ve Hititlerin ortak mirasa katkıda bulunduğu alanlardan hangisine değinilmemiştir?
Bu soruyu çözmek için önce her iki uygarlığın metinlerde bahsedilen katkılarını bulalım ve sonra şıklarla karşılaştıralım. Soru bizden, metinlerde bahsedilmeyen katkı alanını istiyor.
Adım 1: Metinlerdeki Katkıları Bulalım
- Sümerler: Metne göre Sümerler, yazıyı (çivi yazısı) icat etmişler, zigguratları okul ve tapınak olarak kullanmışlar. Bunlar kültürel katkılardır. Ayrıca Ay takvimini yapmışlar, matematik, geometri ve tıp ile ilgilenmişler. Bunlar da bilimsel katkılardır. Zigguratları tahıl deposu olarak kullanmaları ise ekonomik bir faaliyettir.
- Hititler: Metne göre Hititler, Anadolu’daki ilk yazılı kanunları yapmışlar ve tarihteki ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması’nı imzalamışlar. Bunlar hukuk alanına yapılan katkılardır. Ayrıca kralların yaptıkları işleri anlatan yıllıklar tutmaları da tarih yazıcılığını başlatmıştır. Bu da hem kültürel hem de bilimsel (sosyal bilim) bir katkıdır.
Adım 2: Şıkları Değerlendirelim
Şimdi şıklardaki alanların metinlerde geçip geçmediğini kontrol edelim:
- A) Kültür: Hem Sümerlerin (yazı, okul) hem de Hititlerin (yıllıklar, antlaşma) kültürel katkılarından bahsedilmiş. Dolayısıyla bu alana değinilmiştir.
- B) Hukuk: Hititlerin yazılı kanunlar ve antlaşma yaptığından bahsedilmiş. Dolayısıyla bu alana da değinilmiştir.
- C) Bilim: Sümerlerin astronomi ve matematik gibi alanlarda, Hititlerin ise tarih yazıcılığı alanında katkılarından bahsedilmiş. Dolayısıyla bu alana da değinilmiştir.
- D) Ekonomi: Metinde sadece Sümerlerin zigguratları tahıl deposu olarak kullandığı belirtilmiş. Hititlerin ekonomik faaliyetleriyle ilgili hiçbir bilgi verilmemiş. Soru, her iki uygarlığın da katkıda bulunduğu alanları soruyor ve hangisine değinilmediğini bulmamızı istiyor. Metinler genel olarak bu iki uygarlığın kültürel, bilimsel ve hukuki miraslarına odaklanmış. Ekonomi, ortak bir katkı alanı olarak vurgulanmamış ve çok yüzeysel geçilmiştir. Bu nedenle en doğru cevap budur.
Sonuç: Verilen metinlerde Ekonomi alanına, diğer alanlar kadar vurgu yapılmamış ve ortak bir katkı alanı olarak işlenmemiştir.
Doğru Cevap: D) Ekonomi
6. Hititlerle ilgili verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Bu soruda ise sadece Hititlerle ilgili metne odaklanacağız. Şıklardan hangisinin metinde yer almadığını veya metinden çıkarılamayacağını bulmalıyız.
Adım 1: Metindeki Bilgileri Hatırlayalım
Hititler hakkında bize verilen bilgiler şunlar: Başkentleri Hattuşa. Hem hiyeroglif hem çivi yazısı kullanmışlar. Kralları yıllıklar yazdırmış. Anadolu’da ilk yazılı kanunları yapmışlar. Mısırlılarla savaşıp Kadeş Antlaşması’nı imzalamışlar.
Adım 2: Şıkları Metinle Karşılaştıralım
- A) Yazılı eserler bırakmışlardır.
Metinde Hititlerin “yıllıklar”, “ilk yazılı kanun örnekleri” ve “ilk yazılı antlaşma” gibi eserler bıraktığı açıkça yazıyor. Dolayısıyla bu bilgiye ulaşabiliriz.
- B) Ülke yönetimini tek bir merkezde toplamışlardır.
Metinde Hititlerin bir başkenti olduğu (“başkenti … Hattuşa”) belirtiliyor. Başkent, yönetimin merkezi demektir. Bu ifadeden yönetimin tek bir merkezden yapıldığı sonucunu çıkarabiliriz. Dolayısıyla bu bilgiye ulaşabiliriz.
- C) Farklı bir medeniyetle askerî mücadeleye girmişlerdir.
Metinde “Hititler, Mısırlılarla yapmış oldukları savaş…” ifadesi geçiyor. Mısırlılar, Hititlerden farklı bir medeniyettir. Demek ki bu bilgiye de ulaşabiliriz.
- D) Yazının Mısır coğrafyasında yayılmasına katkıda bulunmuşlardır.
Metinde Hititlerin Mısırlılarla savaştığı ve antlaşma yaptığı yazıyor. Ancak Hititlerin Mısır’a yazıyı götürdüğüne, öğrettiğine veya orada yayılmasına yardımcı olduğuna dair hiçbir bilgi bulunmuyor. Metinden böyle bir sonuç çıkaramayız. Bu nedenle bu bilgiye ulaşamayız.
Sonuç: Metindeki bilgilere dayanarak Hititlerin, yazının Mısır’da yayılmasına katkıda bulunduğunu söyleyemeyiz.
Doğru Cevap: D) Yazının Mısır coğrafyasında yayılmasına katkıda bulunmuşlardır.