5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 141

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün sizlerle görseldeki çok güzel bir konuyu, yani tarihin en önemli medeniyetlerinden olan Mezopotamya ve üzerinde yaşadığımız güzel toprakların ev sahibi Anadolu medeniyetlerinin, ortak mirasımıza bilim ve ekonomi alanlarındaki katkılarını inceleyeceğiz. Bu, adeta bir dedektif gibi geçmişin izlerini sürüp, bu iki büyük uygarlığın birbirine ne kadar benzediğini ve hangi konularda ayrıldığını bulacağımız bir etkinlik.

Haydi gelin, bu boşlukları birlikte dolduralım!

Soru: Medeniyetlerin Beşiği Mezopotamya ve Anadolu’nun Ortak Mirasa Katkıları

Görselde verilen “BİLİM” ve “EKONOMİ” başlıkları altındaki “Benzerlikler” ve “Farklılıklar” kutucuklarını doldurunuz.

Çözüm:

Haydi adım adım ilerleyelim ve bu medeniyetlerin sırlarını çözelim.

Adım 1: BİLİM Alanındaki Benzerlikler ve Farklılıklar

Önce bilim dünyasına bir yolculuk yapalım. Bakalım bu iki komşu bölgede bilim nasıl gelişmiş?

BİLİM

Benzerlikler

• Her iki medeniyet de tarım yaptıkları için gök biliminde (astronomi) ilerlemişlerdir. Güneş’in, Ay’ın ve yıldızların hareketlerini izleyerek tarım zamanlarını, ekim ve hasat dönemlerini belirlemişlerdir.
• Matematik ve geometriyi günlük hayatta kullanmışlardır. Özellikle arazi ölçümlerinde, mimari yapıların (saray, tapınak) inşasında bu bilimlerden faydalanmışlardır.
• Anadolu medeniyetlerinden olan Hititler, Mezopotamya’da icat edilen çivi yazısını öğrenip kullanmışlardır. Bu, aralarındaki bilimsel etkileşimin en güzel örneğidir.

Farklılıklar

• Mezopotamya medeniyetleri (özellikle Sümerler) yazıyı, tekerleği ve ilk takvimi icat eden taraftır. Yani bilimin temellerini atmışlardır. Anadolu medeniyetleri ise bu buluşları daha çok geliştirmiş ve kullanmıştır.
• Anadolu’da yaşayan İyonlar, bilimsel düşünceye ve felsefeye daha fazla önem vermişlerdir. Olayları sadece din ile değil, akıl ve gözlem yoluyla açıklamaya çalışmışlardır. Bu yüzden İyonya’ya “bilimin doğduğu yer” de denir. Mezopotamya’da ise bilim daha çok din ve devletin kontrolündeydi.

Adım 2: EKONOMİ Alanındaki Benzerlikler ve Farklılıklar

Şimdi de bu medeniyetlerin ceplerinde ne varmış, nasıl geçiniyorlarmış, yani ekonomilerine bakalım.

EKONOMİ

Benzerlikler

• Her iki medeniyetin de ekonomisinin temeli tarım ve hayvancılığa dayanıyordu. Verimli topraklarda buğday, arpa gibi ürünler yetiştirip, küçükbaş ve büyükbaş hayvan besliyorlardı.
• İki bölge de birbiriyle ve başka medeniyetlerle ticaret yapmıştır. Ürettikleri fazla ürünleri satıp, ihtiyaçları olanları almışlardır. Bu ticaret sayesinde aralarında kültürel bir bağ da kurulmuştur.

Farklılıklar

• En büyük ve en önemli fark şudur: Anadolu’da yaşayan Lidyalılar, tarihte ilk kez parayı (sikke) icat etmişlerdir. Bu, ticareti çok kolaylaştıran devrim gibi bir buluştur. Mezopotamya’da ise uzun süre takas usulü (malın malla değiştirilmesi) veya gümüş gibi değerli madenlerin tartılarak kullanılması devam etmiştir.
• Anadolu, coğrafi konumu sayesinde hem kara hem de deniz ticaretinde çok gelişmişti (özellikle İyonlar). Mezopotamya ise daha çok nehirler ve kara yolları üzerinden ticaret yapıyordu.
• Anadolu, madenler (altın, gümüş, demir) açısından çok zengindi. Bu yüzden madencilik ekonomide önemli bir yer tutuyordu. Mezopotamya’nın zenginliği ise daha çok Fırat ve Dicle nehirlerinin suladığı verimli tarım arazilerinden geliyordu.

Umarım bu açıklamalar, Mezopotamya ve Anadolu’nun tarihe ne kadar büyük katkılar yaptığını ve aralarındaki tatlı rekabeti daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, tarih geçmişi öğrenmekle kalmaz, bugünümüzü anlamamızı da sağlar!