5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 131
Harika bir soru! Hadi gel, bu metinleri bir dedektif gibi inceleyerek sorunun cevabını birlikte bulalım. Unutma, cevabımız sadece bize verilen kaynaklardaki bilgilere dayanacak.
Soru: Kaynaklarda Sümerlerin çivi yazısı ve kil tabletleri hangi amaçla kullandıkları ve ortak mirasa katkıları ile ilgili hangi bilgi yer almaktadır? Söyleyiniz.
Merhaba sevgili öğrencim! Bu soruyu çözmek için bize verilen Kaynak 1, Kaynak 2 ve Kaynak 3‘ü dikkatlice okumamız gerekiyor. Soruda bizden iki şey isteniyor:
- Sümerler çivi yazısını ve kil tabletleri ne için kullanmışlar?
- Bu icatların insanlığın ortak mirasına ne gibi katkıları olmuş?
Haydi şimdi adım adım bu kaynakları inceleyelim.
Adım 1: Kaynak 1’i İnceleyelim
Bu metinde Sümerlerin tarımla uğraştığını ve kuraklık gibi durumlara karşı ürettikleri ürünleri tapınaklardaki depolarda sakladıklarını öğreniyoruz. İşte tam bu noktada çivi yazısı ve kil tabletler devreye girmiş!
- Kullanım Amacı: Depolanan ürünlerin kaydını tutmak. Yani bir nevi o zamanın defteri gibi kullanmışlar.
- Ortak Mirasa Katkısı: Metinde çivi yazısının (MÖ 3200) dünyadaki ilk yazı olduğu ve bu yazıların yazıldığı kil tabletlerin de kitabın ilk örnekleri olduğu belirtiliyor. Bu, insanlık için dev bir adımdır!
Adım 2: Kaynak 2’yi İnceleyelim
Bu kaynakta ise kil tabletlerin zamanla farklı amaçlar için de kullanılmaya başlandığını görüyoruz.
- Kullanım Amacı:
- Depo kayıtları ve alışverişlerde makbuz gibi kullanılmış.
- Zamanla dini ve edebi metinler (örneğin Gılgamış Destanı) yazılarak kitap haline gelmiş.
- Kralların fermanları, ülkeler arası antlaşmalar ve kanunlar da bu tabletlere yazılmış.
- Ortak Mirasa Katkısı: Sümer Kralı Urukagina’nın hazırlattığı kanunlar, tarihte bilinen ilk yazılı kanunlar olmuştur. Bu sayede adalet ve kurallar yazılı hale gelmiş ve günümüzdeki hukuk sistemlerinin temeli atılmıştır.
Adım 3: Kaynak 3’ü İnceleyelim
Bu son kaynağımız ise Sümerlerin sadece günlük hayatta değil, bilimde de tabletleri nasıl kullandığını gösteriyor.
- Kullanım Amacı: Matematik alanında hesaplamalar yapmak için kullanmışlar.
- Ortak Mirasa Katkısı: Bu tabletler sayesinde Sümerlerin yaptığı çok önemli keşifleri öğreniyoruz.
- Tarihteki ilk çarpım işlemlerini yapmışlar.
- Üçgenin ve dikdörtgenin alanını, küpün hacmini hesaplamışlar.
- Bir çemberin 360 derece olduğunu ilk kez onlar bulmuş. Bugün bile geometri ve coğrafyada bu bilgiyi kullanıyoruz!
Sonuç: Bilgileri Birleştirelim
Tüm bu adımlardan sonra sorumuzun cevabını toparlayabiliriz. Kaynaklara göre Sümerlerin çivi yazısı ve kil tabletleri kullandıkları amaçlar ve ortak mirasa katkıları şunlardır:
Kullanım Amaçları:
- Depolanan tarım ürünlerinin kaydını tutmak.
- Alışverişlerde makbuz olarak kullanmak.
- Edebi eserleri (destanlar gibi) yazmak.
- Kanunları, antlaşmaları ve kral fermanlarını kaydetmek.
- Matematiksel (çarpma, alan, hacim) hesaplamalar yapmak.
Ortak Mirasa Katkıları:
- Tarihteki ilk yazıyı (çivi yazısı) icat etmişlerdir.
- Yazıyı tabletlere yazarak ilk kitap örneklerini oluşturmuşlardır.
- Tarihteki ilk yazılı kanunları hazırlamışlardır.
- Matematikte ilk çarpım tablosunu kullanmışlar, geometri ve matematiğin temellerini atmışlardır (Dairenin 360 derece olması gibi).
Gördüğün gibi, Sümerlerin binlerce yıl önce kil tabletlere yazdıkları bu bilgiler, günümüz dünyasının temelini oluşturan çok önemli adımlarmış. Harika bir iş çıkardık!