Merhaba sevgili çocuklarım, ben Hayat Bilgisi öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Ülkemizde Hayat” etkinliğini yapacağız. Cumhuriyetimizin bize ne kadar güzel haklar ve özgürlükler kazandırdığını göreceğiz. Haydi başlayalım!
Aşağıda verilenleri okuyunuz. Cumhuriyet sayesinde sahip olduğumuz hakları işaretleyiniz.
Şimdi listedeki ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangilerinin Cumhuriyet sayesinde sahip olduğumuz haklar olduğuna birlikte karar verelim.
18 yaşına gelmiş herkesin milletvekili seçme hakkı
Çözüm: Evet, bu kesinlikle doğru! Cumhuriyet yönetiminde, 18 yaşına gelen her vatandaş oy kullanarak ülkeyi yönetecek kişileri seçebilir. Bu, en temel haklarımızdan biridir. Bu kutucuğu işaretlemeliyiz.
İstediğimiz fırından ekmek alma hakkı
Çözüm: Bu da bir özgürlüktür. Cumhuriyetin sağladığı serbest ortamda, istediğimiz yerden alışveriş yapma hakkına sahibiz. Kimse bize “ekmeğini sadece şu fırından alacaksın” diyemez. Bu kutucuğu da işaretliyoruz.
İlkokuldan sonra okula gitmeme hakkı
Çözüm: Hımm, bu doğru bir ifade değil çocuklar. Eğitim, bizim için hem bir haktır hem de bir görevdir. Ülkemizde ilköğretim ve ortaöğretim zorunludur. Yani okula devam etmeliyiz. Bu yüzden bu bir hak değildir. Bu kutucuğu boş bırakıyoruz.
İstediğimiz şehre yerleşme hakkı
Çözüm: Evet, bu da çok önemli bir haktır. Ülkemizin sınırları içinde istediğimiz şehirde, kasabada veya köyde yaşayabiliriz. Buna “yerleşme ve seyahat özgürlüğü” diyoruz. Bu kutucuğu da işaretlemeliyiz.
İstediğimiz yerde askerlik yapma hakkı
Çözüm: Askerlik yapmak bir vatandaşlık görevidir, bir hak değildir. Askerlik yapacağımız yeri de kendimiz seçemeyiz, devletimiz belirler. O yüzden bu bir hak değildir. Bu kutucuğu boş bırakıyoruz.
Okulda bazı derslere girmeme hakkı
Çözüm: Okula kaydolduğumuzda, belirlenen bütün derslere katılmak bizim sorumluluğumuzdur. Ders seçme gibi bir hakkımız yoktur. Bu yüzden bu ifade de yanlıştır. Bu kutucuğu da boş bırakıyoruz.
Yeteneklerimize göre istediğimiz okula gitme hakkı
Çözüm: Kesinlikle! Herkesin eğitim görme hakkı vardır. Çalışarak ve başarılı olarak, yeteneklerimize ve ilgi alanlarımıza uygun okulları tercih edebiliriz. Mesela resim yapmayı çok seven biri güzel sanatlar lisesine gidebilir. Bu kutucuğu işaretliyoruz.
İstediğimiz işi yapma hakkı
Çözüm: Evet, bu da Cumhuriyet’in bize sağladığı temel haklardandır. Büyüdüğümüzde, kanunlara uygun olan herhangi bir mesleği seçip o işi yapma özgürlüğüne sahibiz. Bu kutucuğu da işaretliyoruz.
Şimdi de alttaki soruları cevaplayalım.
1. Ülkemizin yönetim şekli nedir? Söyleyiniz.
Çözüm:
Adım 1: Ülkemizi kimin yönettiğini düşünelim. Bir kral mı var, yoksa yöneticileri biz mi seçiyoruz?
Adım 2: Yöneticileri halkın seçtiği yönetim şekline ne ad verildiğini hatırlayalım.
Sonuç: Ülkemizin yönetim şekli CUMHURİYET’tir. Cumhuriyet, egemenliğin yani yönetme gücünün millete ait olduğu yönetim biçimidir.
2. Cumhuriyeti neden korumalıyız?
Çözüm:
Adım 1: Yukarıda işaretlediğimiz hakları düşünelim. Oy kullanma, istediğimiz yerde yaşama, istediğimiz işi yapma gibi…
Adım 2: Bu haklara sahip olmamızı neyin sağladığını hatırlayalım.
Sonuç: Cumhuriyeti korumalıyız çünkü;
Cumhuriyet bize özgürlüğümüzü, bağımsızlığımızı ve eşit vatandaşlar olarak yaşama hakkını verir. Yukarıda işaretlediğimiz bütün o güzel haklara (seçme ve seçilme, eğitim, seyahat etme, çalışma hakkı gibi) Cumhuriyet sayesinde sahibiz. Bu değerli haklarımızı kaybetmemek ve her zaman özgür bir ülkede yaşayabilmek için atalarımızın bize emanet ettiği Cumhuriyet’i korumalı ve ona sahip çıkmalıyız.