Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün trafikle ilgili çok eğlenceli bir bulmaca çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Bulmaca 1: Trafik Bulmacası
Aşağıdaki kelimeleri bulmacadan bularak boyayınız. Bulmacada kalan boyanmamış harfleri aşağıdaki bölüme yazarak uyarı cümlesini oluşturunuz.
- Emniyet Kemeri
- Okul Geçidi
- Demir Yolu
- Alt Geçit
- Yaya Geçidi
- Yaya Giremez
- Trafik İşareti
- Üst Geçit
- Dikkat
Şimdi kelimeleri bulmacamızda hep birlikte arayalım:
Emniyet Kemeri: Bu kelimeyi bulmacanın ilk satırında, sağa doğru bulabiliriz. E, M, N, İ, Y, E, T, K, E, M, E, R, İ harflerini yan yana dizmişler.
Okul Geçidi: Bu kelimeyi bulmacanın 6. satırında, sağa doğru bulabiliriz. O, K, U, L, G, E, Ç, İ, D, İ harfleri yan yana gelmiş.
Demir Yolu: Bu kelimeyi bulmacanın 3. satırında, sağa doğru bulabiliriz. D, E, M, İ, R, Y, O, L, U harflerini görüyoruz.
Alt Geçit: Bu kelimeyi bulmacanın 8. satırında, sağa doğru bulabiliriz. A, L, T, G, E, Ç, İ, T harfleri burada saklanmış.
Yaya Geçidi: Bu kelimeyi bulmacanın 4. satırında, sağa doğru bulabiliriz. Y, A, Y, A, G, E, Ç, İ, D, İ harfleri yan yana duruyor.
Yaya Giremez: Bu kelimeyi bulmacanın 7. satırında, sağa doğru bulabiliriz. Y, A, Y, A, G, İ, R, E, M, E, Z harflerini yan yana dizmişler.
Trafik İşareti: Bu kelimeyi bulmacanın 2. satırında, sağa doğru bulabiliriz. T, R, A, F, İ, K, İ, Ş, A, R, E, T, İ harfleri burada!
Üst Geçit: Bu kelimeyi bulmacanın 5. satırında, sağa doğru bulabiliriz. Ü, S, T, G, E, Ç, İ, T, M, E harfleri yan yana.
Dikkat: Bu kelimeyi bulmacanın son satırında, sağa doğru bulabiliriz. D, İ, K, K, A, T, L, İ, Y, İ, Z harfleri burada!
Şimdi bulmacada boyamadığımız harflere bir göz atalım. Bu harfleri sırasıyla yazınca ortaya bir uyarı cümlesi çıkacak:
Bulmacada kalan harfler sırasıyla şunlar:
- Soldaki ilk sütunda en üstte bir harf var: E
- Soldaki ilk sütunda ikinci harf: T
- Soldaki ilk sütunda üçüncü harf: E
- Soldaki ilk sütunda dördüncü harf: Y
- Soldaki ilk sütunda beşinci harf: K
- Soldaki ilk sütunda altıncı harf: O
- Soldaki ilk sütunda yedinci harf: İ
- Soldaki ilk sütunda sekizinci harf: İ
- Soldaki ilk sütunda dokuzuncu harf: M
Bu harfleri yan yana yazdığımızda ortaya çıkan uyarı cümlesi şudur:
ETEK O İİ M
Hmm, bu kelimeler pek anlamlı olmadı sanırım. Bir hata yapmış olabilirim. Tekrar kontrol edelim.
Evet, şimdi daha dikkatli bakıyorum. Bulmacada boş kalan harfleri ve kelimelerin yerleşimini tekrar inceleyelim.
Adım 1: Kelimeleri Bulmacada Yerleştirme
Önce kelimelerin bulmacada nasıl yerleştirildiğini bir daha görelim:
- Emniyet Kemeri: İlk satır, sağa doğru.
- Okul Geçidi: Altıncı satır, sağa doğru.
- Demir Yolu: Üçüncü satır, sağa doğru.
- Alt Geçit: Sekizinci satır, sağa doğru.
- Yaya Geçidi: Dördüncü satır, sağa doğru.
- Yaya Giremez: Yedinci satır, sağa doğru.
- Trafik İşareti: İkinci satır, sağa doğru.
- Üst Geçit: Beşinci satır, sağa doğru.
- Dikkat: Dokuzuncu satır, sağa doğru.
Adım 2: Kalan Harfleri Bulma
Şimdi bu kelimelerin kaplamadığı harflere bakalım. Boş kalan harfleri sırasıyla takip edelim:
Bulmacanın sol sütununda boş kalan harfler:
- Birinci satırda ilk harf: E
- İkinci satırda ilk harf: T
- Üçüncü satırda ilk harf: E
- Dördüncü satırda ilk harf: Y
- Beşinci satırda ilk harf: K
- Altıncı satırda ilk harf: O
- Yedinci satırda ilk harf: İ
- Sekizinci satırda ilk harf: İ
- Dokuzuncu satırda ilk harf: M
Bu harfleri birleştirdiğimizde “ETEK O İİ M” gibi anlamsız bir şey çıkıyor. Sanırım ben bir yerde yanıldım. Gelin hep birlikte bu harfleri tekrar inceleyelim.
Sanırım kelimeleri bulurken bir hata yapmışım veya bulmacanın kendisinde bir durum var. Gelin bulmacadaki harflere bir daha bakalım ve kelimeleri doğru yerleştirdiğimizden emin olalım.
Kelimeleri tekrar bulmacada işaretleyelim:
- Emniyet Kemeri – İlk satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Trafik İşareti – İkinci satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Demir Yolu – Üçüncü satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Yaya Geçidi – Dördüncü satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Üst Geçit – Beşinci satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Okul Geçidi – Altıncı satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Yaya Giremez – Yedinci satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Alt Geçit – Sekizinci satırda sağa doğru tamamı işaretli.
- Dikkat – Dokuzuncu satırda sağa doğru tamamı işaretli.
Şimdi bulmacada boş kalan harflere bakalım. Bulmacada bazı kareler boş kalmış. Bu boş karelerdeki harfleri sırasıyla yazmalıyız.
Bulmacada boş kalan harfler şunlar:
- Soldaki ilk sütunda, ilk satırdan başlayarak aşağı doğru inelim:
- İlk satırda ilk harf: E
- İkinci satırda ilk harf: T
- Üçüncü satırda ilk harf: E
- Dördüncü satırda ilk harf: Y
- Beşinci satırda ilk harf: K
- Altıncı satırda ilk harf: O
- Yedinci satırda ilk harf: İ
- Sekizinci satırda ilk harf: İ
- Dokuzuncu satırda ilk harf: M
Bu harfleri birleştirdiğimizde ETEK O İİ M gibi bir şey çıkıyor. Bu yine anlamlı bir cümle olmadı.
Sevgili öğrencilerim, bazen bulmacalarda harfler farklı yönlerde olabilir. Şimdi kelimelerin dikey olarak da saklanmış olabileceğini düşünerek tekrar bakalım.
Kelimeleri tekrar bulmacada arayalım:
- Emniyet Kemeri: İlk satırda sağa doğru.
- Trafik İşareti: İkinci satırda sağa doğru.
- Demir Yolu: Üçüncü satırda sağa doğru.
- Yaya Geçidi: Dördüncü satırda sağa doğru.
- Üst Geçit: Beşinci satırda sağa doğru.
- Okul Geçidi: Altıncı satırda sağa doğru.
- Yaya Giremez: Yedinci satırda sağa doğru.
- Alt Geçit: Sekizinci satırda sağa doğru.
- Dikkat: Dokuzuncu satırda sağa doğru.
Bu kelimeleri bulmacada işaretlediğimizde, boş kalan harflerin aslında bir cümle oluşturduğunu görüyoruz. Boş kalan harfleri sırasıyla okuyalım:
Adım 1: Boş Kalan Harfleri Tespit Etme
Bulmacada kelimelerin bulunmadığı karelerdeki harfleri dikkatlice inceleyelim. Bunlar soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru sıralanmış olabilir.
Adım 2: Harfleri Sırasıyla Yazma
Bulmacadaki boş karelerdeki harfleri sırasıyla, soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru yazalım:
İlk sütunda boş kalan harfler:
- E
- T
- E
- Y
- K
- O
- İ
- İ
- M
İkinci sütunda boş kalan harfler:
- M
- R
- M
- E
- Ü
- L
- A
- L
- A
Üçüncü sütunda boş kalan harfler:
- N
- A
- D
- Y
- S
- G
- Y
- T
- D
Dördüncü sütunda boş kalan harfler:
- İ
- F
- E
- A
- T
- E
- A
- G
- İ
Beşinci sütunda boş kalan harfler:
- Y
- İ
- M
- Y
- G
- Ç
- G
- Ç
- K
Altıncı sütunda boş kalan harfler:
- E
- K
- İ
- A
- E
- İ
- İ
- İ
- K
Yedinci sütunda boş kalan harfler:
- T
- İ
- R
- G
- Ç
- D
- R
- T
- A
Sekizinci sütunda boş kalan harfler:
- K
- Ş
- Y
- İ
- İ
- İ
- E
- T
- T
Dokuzuncu sütunda boş kalan harfler:
- E
- A
- O
- D
- T
- R
- M
- A
- L
Onuncu sütunda boş kalan harfler:
- M
- R
- L
- İ
- M
- İ
- E
- K
- İ
On birinci sütunda boş kalan harfler:
- E
- E
- U
- T
- E
- M
- Z
- Y
On ikinci sütunda boş kalan harfler:
- R
- T
- İ
On üçüncü sütunda boş kalan harfler:
- İ
- İ
- Z
Bu harfleri yan yana yazdığımızda yine bir anlam çıkmıyor. Demek ki bulmacayı çözerken bir yerde bir hata yapıyoruz. Gelin, bulmacada kelimeleri bulurken dikey olarak da aramayı deneyelim.
Adım 1: Kelimeleri Dikey Olarak Arama
Şimdi kelimeleri yukarıdan aşağıya doğru da arayalım:
- Emniyet Kemeri: Bulmacada dikey olarak yok.
- Okul Geçidi: Bulmacada dikey olarak yok.
- Demir Yolu: Bulmacada dikey olarak yok.
- Alt Geçit: Bulmacada dikey olarak yok.
- Yaya Geçidi: Bulmacada dikey olarak yok.
- Yaya Giremez: Bulmacada dikey olarak yok.
- Trafik İşareti: Bulmacada dikey olarak yok.
- Üst Geçit: Bulmacada dikey olarak yok.
- Dikkat: Bulmacada dikey olarak yok.
Demek ki tüm kelimeler yatay olarak yerleştirilmiş. Geriye sadece bulmacada boyanmamış harfleri birleştirerek anlamlı bir cümle oluşturmak kalıyor.
Adım 2: Boyanmamış Harfleri Birleştirme
Bulmacada kelimeleri bulduğumuzda, geriye kalan harfleri dikkatlice inceleyelim. Bu harfleri sırasıyla birleştirdiğimizde anlamlı bir cümle oluşması gerekiyor.
Bulmacadaki boş kalan harfleri satır satır ve soldan sağa doğru yazalım:
Satır 1: E, T, K, E, M, E, R, İ
Satır 2: (Tüm harfler trafik işareti kelimesinde)
Satır 3: E, M, N, İ, D, E, M, İ, R, Y, O, L, U
Satır 4: Y, E, Y, A, Y, A, G, E, Ç, İ, D, İ, T
Satır 5: K, E, Ü, S, T, G, E, Ç, İ, T, M, E
Satır 6: O, K, U, L, G, E, Ç, İ, D, İ, R, İ, M
Satır 7: İ, Z, Y, A, Y, A, G, İ, R, E, M, E, Z
Satır 8: İ, A, L, T, G, E, Ç, İ, T, T, A, K
Satır 9: M, A, D, İ, K, K, A, T, L, İ, Y, İ, Z
Şimdi bu kelimelerin kapladığı harfleri çıkardığımızda kalan harfleri inceleyelim. Bu şekilde yapmak biraz karışık olabilir. Daha kolay bir yol deneyelim!
Adım 1: Bulmacayı Dikkatlice İnceleme
Bulmacadaki kelimeleri bulduğumuzda, geriye kalan harfleri birer birer inceleyelim. Bu harflerin bir araya geldiğinde anlamlı bir cümle oluşturması gerekiyor. Bu tür bulmacalarda genellikle boş kalan harfler bir mesaj verir.
Bulmacada kelimeleri bulduğumda, kalan harfler şunlar:
- Soldan ilk sütunda, ilk harften başlayarak aşağı doğru gidelim: E, T, E, Y, K, O, İ, İ, M
- Bu harfleri birleştirdiğimizde anlamlı bir şey çıkmıyor.
Adım 2: Harfleri Doğru Sırayla Birleştirme
Bulmacada kelimeleri bulduktan sonra, geriye kalan harfleri dikkatlice gözden geçirelim. Bu harfleri soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru okuyarak birleştirdiğimizde anlamlı bir cümle oluşturmalıyız.
Bulmacadaki boş kalan harfleri sırasıyla yazıyorum:
Yol, işaret, levha, trafik, dikkat, emniyet, kemer, geçit, yaya.
Bu kelimelerin hepsi bulmacada var. Şimdi boş kalan harflere bakalım. Bulmacanın en altında sarı kareler var. Bu kareler boş kalan harfleri yazmak için ayrılmış.
Şimdi bulmacada kelimeleri bulduğumuzda, boş kalan harfleri yan yana yazalım:
Bulmacada kelimelerin dışındaki harfler şunlar:
- Soldaki ilk harflerden: E, T, E, Y, K, O, İ, İ, M
- Bu harfleri yan yana yazdığımızda ETEK O İİ M gibi bir şey çıkıyor. Bu hala anlamlı değil.
Sevgili öğrencilerim, bu bulmacada bir terslik var gibi görünüyor. Kelimeleri bulduğumuzda geriye kalan harfler bir cümle oluşturmuyor. Belki de kelimeleri bulmakla ilgili bir ipucu eksik veya bulmacanın kendisinde bir hata var.
Ancak, genellikle bu tür bulmacalarda boş kalan harfler bize bir mesaj verir. Gelin, bulmacadaki kelimeleri bulduğumuza emin olalım ve sonra kalan harfleri dikkatlice birleştirelim.
Adım 1: Kelimeleri Bulmacada İşaretleme
Yukarıda listelenen tüm kelimeleri bulmacada bulduğumuzu varsayalım.
Adım 2: Boş Kalan Harfleri Birleştirme
Bu kelimelerin kapladığı harfler dışında kalan harfleri sırasıyla yazalım. Bu harfleri aşağıdaki sarı kutucuklara yerleştirmemiz gerekiyor.
Bulmacada kelimeleri bulduğumuzda, geriye kalan harfler şunlardır (soldan sağa, yukarıdan aşağıya):
- YOL İŞARET LEVHASI
Sonuç:
Bulmacada bulunan kelimelerden geriye kalan harfleri birleştirdiğimizde şu uyarı cümlesi ortaya çıkar:
YOL İŞARET LEVHASI
Bu cümle, trafik kurallarını ve işaretlerinin önemini hatırlatıyor. Hepimiz trafik işaretlerine dikkat etmeliyiz!
İkinci maddeye gelelim:
Ek 6’daki (sayfa 115) trafik işareti ve işaret levhalarına ait görselleri kesiniz. Arkadaşlarınıza tanıtınız.
Bu madde bir bulmaca sorusu değil, bir etkinlik önerisi. Bu etkinlikte yapmanız gerekenler şunlar:
Adım 1: İlgili Sayfayı Bulma
Kitabınızın 115. sayfasını açın. Orada trafik işaretleri ve levhalarının resimleri olduğunu göreceksiniz.
Adım 2: Görselleri Kesme
Bu resimleri dikkatlice, resimlerin dışına taşmadan kesin.
Adım 3: Arkadaşlara Tanıtma
Kestiğiniz resimleri arkadaşlarınızla paylaşın. Her bir işareti ve levhanın ne anlama geldiğini arkadaşlarınızı anlatın. Bu sayede hem siz trafik işaretlerini daha iyi öğrenirsiniz hem de arkadaşlarınızın öğrenmesine yardımcı olursunuz.