6. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları SDR İpekyolu Yayıncılık Sayfa 87

Merhaba sevgili öğrencim, bana gönderdiğin görseldeki etkinliği birlikte analiz edip çözelim. Bu konu, yani kul hakkı, hem dinimiz hem de toplumsal yaşamımız için çok önemli. Haydi, adım adım ilerleyelim.

Soru: Devlet mallarına, kamu binalarına, yollara, çevreye vb. yerlere zarar vermek, trafik kurallarına uymamak, çevreyi kirletmek gibi davranışlar dinimize göre kul hakkı yemektir. Bunlarla birlikte başka ne gibi davranışlar kul hakkı sayılır? Aşağıdaki şemaya örnekler yazınız.

Harika bir soru! Bu etkinlik bizden, metinde verilen örneklerin dışında, günlük hayatta karşılaşabileceğimiz ve kul hakkı kapsamına giren başka davranışları bulmamızı istiyor. Haydi birlikte düşünelim ve o boş konuşma balonlarını dolduralım.

Unutma, kul hakkı sadece başkasının parasını çalmak demek değildir. Başkasına verdiğimiz her türlü maddi veya manevi zararı kapsar.

Adım 1

Öncelikle kul hakkının ne anlama geldiğini tekrar bir hatırlayalım. Kul hakkı, bir insanın başka bir insan veya bütün bir toplum üzerindeki hakkıdır. Bu hak, kişinin canı, malı, onuru, zamanı veya huzuru olabilir. Bir başkasının bu haklarına saygı göstermemek, onları ihlal etmek en büyük günahlardan biri sayılır. Metinde de okuduğun gibi, Allah (c.c.) şehitlerin bile kul hakkı borcunu affetmiyor, o borcun sahibiyle helalleşmesini istiyor. Bu, konunun ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor.

Adım 2

Şimdi günlük hayattan örnekler düşünelim. Okulda, evde, sokakta, internette… Nerelerde farkında olmadan kul hakkına giriyor olabiliriz? Aklımıza gelenleri listeleyelim ve en uygun olanları şemaya yerleştirelim.

Adım 3

İşte şemadaki boşlukları doldurabileceğimiz bazı örnekler. Bunlar, kul hakkı sayılan davranışlardır:

• Sırada bekleyen birinin önüne geçmek: Market kasasında, otobüs durağında veya yemekhanede başkasının zamanını ve hakkını çalmış oluruz. Bu bir kul hakkıdır.
• Birinin arkasından konuşmak (gıybet etmek): Bir arkadaşımızın veya herhangi birinin arkasından hoşlanmayacağı şekilde konuşmak, onun onuruna ve şerefine zarar verir. Bu da çok önemli bir kul hakkıdır.
• Kopya çekmek: Sınavda kopya çekmek, hem öğretmeni kandırmaktır hem de dürüstçe dersine çalışan arkadaşlarının hakkına girmektir. Adil bir değerlendirmeyi engeller.
• Yüksek sesle müzik dinleyerek veya gürültü yaparak komşuları/çevreyi rahatsız etmek: İnsanların evlerinde veya ortak alanlarda huzur içinde dinlenme hakkı vardır. Gürültü yaparak bu haklarını ellerinden almış oluruz.
• Alınan borcu zamanında ödememek veya hiç ödememek: Bir arkadaşımızdan veya birinden borç aldığımızda, söz verdiğimiz zamanda geri ödemeliyiz. Ödememek, onun malına haksızlık etmektir.
• İnternette birinin izni olmadan fotoğrafını paylaşmak veya kötü yorumlar yapmak: Sosyal medya da bir toplumsal alandır. Başkalarını küçük düşürücü, alay edici veya onur kırıcı paylaşımlar yapmak da kul hakkına girer.

Sonuç

Gördüğün gibi, kul hakkı hayatımızın her alanında karşımıza çıkabilecek bir kavram. Sadece büyük ve gözle görülür haksızlıklar değil, bazen “önemsiz” gibi görünen küçük davranışlarımız bile kul hakkı ihlali olabilir. Bu yüzden her zaman davranışlarımıza dikkat etmeli, empati kurmalı ve kendimize yapılmasını istemediğimiz bir şeyi başkasına yapmaktan kaçınmalıyız.