Merhaba sevgili öğrencim,
Hayat Bilgisi dersimizin bu güzel etkinliğini birlikte çözümleyelim. Resimdeki arkadaşların durumunu inceleyip soruları adım adım cevaplayalım. Emin ol, bu soruları cevaplarken arkadaşlık ilişkileri hakkında çok güzel şeyler öğreneceğiz.
***
Soru 1:Yukarıdaki resimde hangi öğrenci yaşanan duruma itiraz etmiştir? Gösteriniz.
Çözüm:
Hadi resimdeki konuşma balonlarını birlikte okuyalım ve kimin ne dediğini anlayalım.
- Turuncu saçlı kız, “Arkadaşımın oynamak istemediği kişi ile ben de oynamam.” diyor. Bu bir itiraz değil, tam tersi dışlama davranışına katılıyor.
- Erkek çocuk, “Arkadaş grubundan atılmak istemiyorum. Yaren’le bu nedenle oynamam.” diyor. O da gruptan dışlanma korkusuyla Yaren’le oynamayacağını söylüyor. Bu da bir itiraz değil.
- At kuyruğu saçlı kız ise, “Bu yaptığınız doğru değil. Ben Yaren’le oynamaya gidiyorum. Siz de gelirseniz sevinirim.” diyor.
Adım 1: Gördüğümüz gibi, at kuyruğu saçlı kız arkadaşlarının Yaren’i dışlamasına karşı çıkıyor. Yaptıklarının yanlış olduğunu söylüyor.
Adım 2: Sadece karşı çıkmakla kalmıyor, doğru olanı yapmak için harekete geçiyor ve Yaren’in yanına oynamaya gidiyor. Hatta diğer arkadaşlarını da davet ederek onlara da doğru olanı yapma şansı veriyor.
Sonuç: Yaşanan duruma itiraz eden öğrenci, at kuyruğu saçlı kızdır. O, cesurca doğru olanı savunmuştur.
***
Soru 2:Siz resimdeki öğrencilerden biri olsaydınız Yaren’le oynar mıydınız? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruda senin düşüncelerin çok önemli. Ama bir durumu değerlendirirken kendimizi dışlanan kişinin yerine koymalıyız. Buna empati diyoruz.
Adım 1: Düşünelim, kimse bizimle oynamak istemeseydi ne hissederdik? Çok üzülürdük, kendimizi yalnız hissederdik değil mi? Yaren de muhtemelen böyle hissediyor.
Adım 2: Bir arkadaş grubunun, bir kişiyi keyfi bir nedenle dışlaması adil ve doğru bir davranış değildir. Arkadaşlık, birbirini desteklemek ve kimseyi yalnız bırakmamaktır.
Sonuç: Evet, Yaren’le oynardım. Çünkü kimse tek başına kalmayı ve dışlanmayı hak etmez. Gerçek bir arkadaş, zor zamanında arkadaşının yanında olur ve haksızlığa karşı çıkar. Tıpkı itiraz eden kız arkadaşımız gibi ben de Yaren’i oyuna davet eder, onu yalnız bırakmazdım.
***
Soru 3:Resimde belirtilen durumlarla karşılaştığınızda siz ne yapıyorsunuz? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu tür durumlar okulda veya oyun oynarken başımıza gelebilir. Önemli olan böyle bir durumda nasıl davrandığımızdır.
Adım 1: Öncelikle durumu anlamaya çalışırım. Arkadaşlarım neden birini oyuna almak istemiyor? Belki bir anlaşmazlık yaşanmıştır. Bunu sakince konuşarak çözmeye çalışırım.
Adım 2: Eğer dışlamanın haksız bir nedenden kaynaklandığını düşünüyorsam, resimdeki at kuyruğu saçlı kız gibi duruma itiraz ederim. Dışlamanın yanlış olduğunu ve herkesin üzüleceğini nazik bir dille anlatırım.
Adım 3: Dışlanan arkadaşımın yanında olurum. Onu oyuna dahil etmeye çalışırım veya onunla ayrı bir oyun kurarım. Önemli olan, kimsenin kendini yalnız ve değersiz hissetmemesini sağlamaktır.
Sonuç: Böyle bir durumla karşılaştığımda, sessiz kalmak yerine adil ve doğru olanı yapmaya çalışırım. Haksızlığa uğrayan arkadaşımın yanında dururum.
***
Soru 4:Duygularınızı, düşüncelerinizi, itirazlarınızı, istek ve ihtiyaçlarınızı belirtirken nelere dikkat etmelisiniz? Açıklayınız.
Çözüm:
Kendimizi ifade etmek en doğal hakkımızdır. Ama bunu yaparken dikkat etmemiz gereken bazı önemli kurallar vardır. Böylece hem kendimizi doğru anlatırız hem de kimseyi kırmamış oluruz.
İşte dikkat etmemiz gerekenler:
- Nazik ve saygılı olmak: Düşüncelerimizi söylerken bağırmamalı, kötü sözler kullanmamalıyız. Karşımızdaki kişiyi kırmadan, saygılı bir dil kullanmalıyız.
- Açık ve net olmak: Ne hissettiğimizi ve ne istediğimizi dolandırmadan, açıkça söylemeliyiz. “Ben bu durumdan hoşlanmadım çünkü…” gibi cümleler kurabiliriz.
- Empati kurmak: Sadece kendi açımızdan değil, karşımızdaki kişinin ne hissedebileceğini de düşünmeliyiz. Onun da duyguları olduğunu unutmamalıyız.
- Doğru zamanı seçmek: Herkes çok sinirliyken konuşmak iyi bir fikir olmayabilir. Ortam sakinleşince konuşmak, daha iyi sonuçlar almamızı sağlar.
- “Ben” dilini kullanmak: Karşımızdakini suçlamak yerine (“Sen hep böyle yapıyorsun!”), kendi duygularımızı ifade etmeliyiz (“Sen böyle davranınca ben üzülüyorum.”). Bu, karşımızdakinin savunmaya geçmesini engeller.
Unutma, iletişim kurarken amacımız kavga etmek değil, anlaşmaktır. Bu kurallara dikkat edersek arkadaşlık ilişkilerimiz daha sağlam ve güzel olur.