Harika bir çalışma konusu! Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseli bir öğretmen gözüyle dikkatlice inceledim. Bu konu, hayatımız için çok önemli dersler içeriyor. Şimdi metindeki soruları birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir dille çözelim. Hazırsan başlayalım!
Soru 1: “Üzüm üzüme baka baka kararır.”, “Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim.” atasözlerinde verilmek istenen mesaj nedir?
Çözüm:
Bu çok sevdiğim ve çok anlamlı atasözleri, bize sosyal çevremizin, özellikle de arkadaşlarımızın üzerimizdeki etkisini anlatır. Hadi adım adım ne demek istediklerini anlayalım:
Adım 1
İlk atasözümüzü ele alalım:
“Üzüm üzüme baka baka kararır.”
Bu ne demek biliyor musun? Tıpkı bir salkımdaki üzüm tanelerinin yan yana durarak, birbirini etkileyerek olgunlaşması ve renk değiştirmesi gibi, insanlar da sürekli birlikte vakit geçirdikleri kişilerden etkilenirler. Yani arkadaşlarımızın, ailemizin iyi veya kötü huylarını zamanla biz de farkında olmadan benimseyebiliriz.
Adım 2
Şimdi de ikinci atasözümüze bakalım:
“Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim.”
Bu söz de aslında çok açık bir mesaj veriyor. Bir kişinin arkadaşlarının kimler olduğu, nasıl insanlar olduğu, o kişinin de karakteri ve davranışları hakkında bize önemli ipuçları verir. Çünkü insanlar genellikle kendilerine benzeyen, aynı şeylerden hoşlanan kişilerle arkadaşlık kurarlar.
Adım 3
Sonuç: Bu iki atasözünün de bize vermek istediği ortak ve en önemli mesaj şudur: İnsan, çevresindeki kişilerden, özellikle de arkadaşlarından çok etkilenir. Bu yüzden iyi arkadaşlar seçmek, bizi olumlu yönde etkileyecek bir çevre edinmek çok önemlidir. Kötü alışkanlıkları olan bir arkadaş çevresi, kişiyi olumsuz etkileyebilirken; iyi ve güzel alışkanlıkları olan bir çevre ise kişiyi olumlu yönde geliştirir ve daha iyi bir insan olmasına yardımcı olur.
Soru 2: Metne ve şemaya göre zararlı alışkanlıklar nasıl başlıyor? Başlama sebepleri nelerdir?
Çözüm:
Metinde ve o güzel şemada zararlı alışkanlıklara başlamanın bazı temel nedenleri sıralanmış. Bunlar, hepimizin dikkat etmesi gereken çok önemli noktalar. Gel, bunları birlikte inceleyelim ve ne anlama geldiklerini konuşalım.
Adım 1: Sebepleri Listeleyelim
Metne göre zararlı alışkanlıklara başlamanın başlıca sebepleri şunlardır:
- Merak
- Özenti
- Arkadaş çevresi
- Yaşanan sorunlar
Adım 2: Sebepleri Açıklayalım
Merak: İnsan doğası gereği meraklı bir varlıktır, değil mi? Çevremizde olan biteni, bilmediğimiz şeyleri hep merak ederiz. Bazen bu merak duygusu, “Bir kereden bir şey olmaz,” veya “Acaba tadı nasıl?” gibi tehlikeli düşüncelerle birleşince kişiyi zararlı bir şeyi denemeye itebilir. Bu, maalesef en yaygın başlangıç sebeplerinden biridir.
Özenti: Bazen sevdiğimiz, hayran olduğumuz veya örnek aldığımız kişilerin (bir aile büyüğü, bir sanatçı, çok sevdiğimiz bir arkadaşımız vb.) yaptığı şeyleri biz de yapmak isteriz. Onlara benzemeye çalışırız. Eğer özendiğimiz bu kişinin sigara içmek gibi kötü bir alışkanlığı varsa, onu taklit ederek bu kötü alışkanlığa başlama riski ortaya çıkar. Televizyonda veya internette gördüklerimiz de bu özenti duygusunu tetikleyebilir.
Arkadaş Çevresi: Bu madde, ilk soruda konuştuğumuz atasözleriyle çok yakından ilgili. Arkadaşlarımız bizim için çok değerlidir. Ancak bazen onların ısrarına “hayır” diyemeyebilir veya grup içinde dışlanmamak için onların yaptığı zararlı bir davranışı biz de yapabiliriz. “Hadi sen de dene, korkma bir şey olmaz!” gibi sözler bu duruma en bilinen örnektir. İşte buna arkadaş baskısı diyoruz ve bu, kötü alışkanlıklara başlamada çok önemli bir etkendir.
Yaşanan Sorunlar: Hayatta hepimiz bazen zorluklarla, sıkıntılarla veya üzüntülerle karşılaşabiliriz. Bu çok doğal. Fakat bazı insanlar, bu sorunlardan kaçmak veya dertlerini bir anlığına unutmak için alkol, sigara gibi zararlı maddelere yönelebileceklerini düşünebilirler. Oysa bu maddeler sorunları asla çözmez, tam tersine eskisinden daha da büyük ve yeni sorunlara yol açar.
Umarım bu açıklamalarım konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, bu sebepleri bilmek ve farkında olmak, zararlı alışkanlıklara karşı en güçlü kalkanımızdır. Aklına takılan başka bir şey olursa, her zaman sorabilirsin!