4. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 104
Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki Sosyal Bilimler sorularını senin için adım adım, bir öğretmeninin anlatacağı gibi çözeceğim. Unutma, anlamadığın bir yer olursa tekrar sormaktan çekinme. Hadi başlayalım!
4. Soru:
I. Habeşistan’a hicret edilmesi
II. Medine Sözleşmesi’nin imzalanması
III. Ensar ve Muhacir Kardeşliği’nin sağlanması
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Hz. Peygamber’in, Medine’de toplumsal birlik ve beraberliğin sağlanması için yaptığı uygulamalardandır?
A) Yalnız I.
B) I. ve II.
C) II. ve III.
D) I, II. ve III.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için olayların nerede ve ne amaçla yapıldığını bilmemiz gerekiyor. Soru bizden özellikle Medine’de yapılanları istiyor. Haydi maddeleri tek tek inceleyelim:
- Adım 1: I. Habeşistan’a hicret edilmesi maddesini düşünelim. Sevgili öğrencim, hatırlarsan Müslümanlar Mekke’de çok zulüm görünce Peygamberimiz onlara Habeşistan’a göç etmelerini (hicret) önermişti. Bu olay, Peygamberimiz ve diğer Müslümanlar Medine’ye hicret etmeden çok önce ve Mekke’de yaşanılan zorluklar üzerine gerçekleşti. Yani bu olay Medine’de değil, Mekke’de alınan bir kararla ilgilidir. Bu yüzden bu madde aradığımız cevap olamaz.
- Adım 2: II. Medine Sözleşmesi’nin imzalanması maddesine bakalım. Peygamberimiz Medine’ye hicret ettikten sonra orada yaşayan Müslümanlar, Yahudiler ve diğer gruplar arasında barışı ve birliği sağlamak için bir antlaşma yaptı. İşte bu antlaşmaya Medine Sözleşmesi diyoruz. Bu sözleşme tam da sorunun istediği gibi, Medine’de toplumsal birliği sağlamak için yapılmıştır. O zaman bu madde kesinlikle doğru!
- Adım 3: III. Ensar ve Muhacir Kardeşliği’nin sağlanması maddesini inceleyelim. Muhacir, Mekke’den Medine’ye göç eden Müslümanlara denir. Ensar ise Medine’nin yerlisi olan ve Muhacirlere kucak açan, onlara yardım eden Müslümanlardır. Peygamberimiz, bu iki grubu birbiriyle kardeş ilan ederek aralarında çok güçlü bir dayanışma ve birlik ortamı oluşturmuştur. Bu olay da yine Medine’de gerçekleşmiş ve toplumsal birliği güçlendirmiştir. Yani bu madde de doğru.
Sonuç olarak, Medine’de birlik ve beraberlik için yapılan uygulamalar II. ve III. maddelerdir.
Doğru Cevap: C) II. ve III.
5. Soru:
Hz. Peygamber, Mekke’nin Fethi esnasında orada bulunan halka “Ey Mekkeliler! Benim size şimdi nasıl muamele edeceğimi düşünüyorsunuz?” diye sordu. Mekkeliler, hep bir ağızdan “Senden hayır bekliyoruz.” diye cevap verdiler. Bunun üzerine Hz. Peygamber, daha önce kendisine her türlü eziyet ve düşmanlığı yapan insanlara şöyle seslendi: “Bugün size geçmişte yaptıklarınızdan dolayı bir ceza yok, haydi gidiniz, hepiniz serbestsiniz.” buyurdu.
Bu metinde Hz. Peygamber’in hangi özelliği vurgulanmıştır?
A) Merhameti
B) Yardımseverliği
C) Çalışkanlığı
D) Güvenilirliği
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için metindeki olayı ve Peygamberimizin tavrını iyi anlamalıyız.
- Adım 1: Olayı gözümüzde canlandıralım. Peygamberimiz, yıllarca kendisine ve arkadaşlarına eziyet eden, onları yurtlarından süren Mekkelilerin şehrini fethetmiş. Yani artık güç onun elinde. İsterse hepsinden intikam alabilir.
-
Adım 2: Peygamberimizin ne yaptığına bakalım. Onlara ne yapacağını sorduğunda, Mekkeliler bile ondan iyilik bekliyor. O ise beklentilerin de ötesine geçerek şöyle diyor:
“Bugün size geçmişte yaptıklarınızdan dolayı bir ceza yok, haydi gidiniz, hepiniz serbestsiniz.”
Bu söz, intikam almak yerine affetmeyi seçtiğini gösteriyor. Kendisine kötülük yapanları bile bağışlıyor.
- Adım 3: Şimdi bu davranışın hangi özellikle ilgili olduğunu düşünelim. Bir insanı, özellikle de size çok zarar vermiş birini, cezalandırma gücünüz varken affetmek, ona acımak ve şefkat göstermek merhametli olmanın en güzel örneğidir. Diğer şıklar (yardımseverlik, çalışkanlık, güvenilirlik) Peygamberimizin özellikleri olsa da, bu metinde öne çıkan ve vurgulanan asıl özellik onun engin merhametidir.
Bu yüzden metinde vurgulanan özellik kesinlikle merhametidir.
Doğru Cevap: A) Merhameti
6. Soru:
Aşağıdakilerden hangisi Ensar-Muhacir Kardeşliği’nin amaçları arasında yer almaz?
A) Birlik ve beraberliği desteklemek
B) Yeni şehirlerin keşfedilmesini sağlamak
C) Maddi ve manevi yardımlaşmayı sağlamak
D) Din kardeşliğinin önemini vurgulamak
Çözüm:
Bak, bu soruda altı çizili kelime çok önemli: yer almaz. Yani bizden bu kardeşliğin amaçlarından biri olmayanı bulmamızı istiyor. Ensar-Muhacir Kardeşliği’nin ne olduğunu tekrar hatırlayalım: Medineli Müslümanlar (Ensar) ile Mekke’den her şeyini bırakıp gelen Müslümanların (Muhacir) kardeş ilan edilmesiydi. Şimdi amaçları şıklara göre değerlendirelim.
- Adım 1: A şıkkına bakalım: “Birlik ve beraberliği desteklemek”. Farklı yerlerden gelen iki grubu kardeş yaparak tek bir toplum haline getirmek, elbette birliği ve beraberliği destekler. Bu bir amaçtır.
- Adım 2: C şıkkına bakalım: “Maddi ve manevi yardımlaşmayı sağlamak”. Muhacirler evlerini, mallarını Mekke’de bırakmıştı. Ensar, onlara evlerini açtı, yiyeceklerini ve paralarını paylaştı. Bu tam olarak maddi ve manevi bir yardımlaşmadır. Bu da temel bir amaçtır.
- Adım 3: D şıkkına bakalım: “Din kardeşliğinin önemini vurgulamak”. Bu olay, kan bağından daha önemli olanın İslam kardeşliği olduğunu göstermiştir. Bu da çok önemli bir amaçtır.
- Adım 4: Şimdi B şıkkına bakalım: “Yeni şehirlerin keşfedilmesini sağlamak”. Ensar-Muhacir Kardeşliği’nin coğrafi keşiflerle, yeni yerler bulmakla bir ilgisi var mı? Hayır. Amaç, Medine’ye yeni gelenleri mevcut şehre yerleştirmek, onlara destek olmak ve kaynaşmalarını sağlamaktı. Yeni şehirler keşfetmek gibi bir amaçları hiç olmadı.
Gördüğün gibi A, C ve D şıkları bu kardeşliğin temel amaçlarıyken, B şıkkının konuyla hiçbir ilgisi yoktur.
Doğru Cevap: B) Yeni şehirlerin keşfedilmesini sağlamak