Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. yüzyılda ilan edilen Tanzimat ve Islahat fermanları, devletin modernleşmesini, tebaası arasında eşitliği sağlamayı ve Avrupa devletlerinin iç işlerine karışmasını engelleyerek imparatorluğun bütünlüğünü korumayı amaçlamıştır. Ancak bu fermanlar, bir yandan önemli hukuki ve idari düzenlemeler getirirken, diğer yandan bazı beklenmedik sonuçlara yol açarak imparatorluğun dağılma sürecini hızlandıran çelişkili durumlar yaratmıştır.

Yukarıdaki bilgiler ışığında, Tanzimat ve Islahat fermanlarının yayımlanmasıyla hedeflenen temel amaçlardan biri olan "imparatorluğun bütünlüğünü koruma" çabasına rağmen, uzun vadede doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkan ve bu bütünlüğü tehdit eden en önemli çelişik durum aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gayrimüslim tebaaya tanınan eşit hakların, milliyetçilik akımlarının etkisiyle bağımsızlık taleplerine dönüşerek ayrılıkçı hareketleri güçlendirmesi

B) Merkezî otoritenin güçlendirilmesi çabasının, yerel yönetimlerin gücünü azaltarak taşrada huzursuzluklara neden olması

C) Ekonomik reformların, dış ticareti artırarak Avrupalı devletlere verilen kapitülasyonların kapsamını genişletmesi ve dış borçları artırması

D) Ordu ve donanmanın modernizasyonunun, bütçe üzerindeki yükü artırarak devletin malî yapısını daha da zayıflatması

E) Eğitim alanında Batı tarzı kurumların açılmasının, geleneksel medrese eğitimini zayıflatarak toplumsal kültürel kutuplaşmayı derinleştirmesi