7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Gün Yayınları Sayfa 109

Merhaba sevgili öğrencim, harika sorularla karşılaştık! Gel, bu etkinlikleri birlikte adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözelim. Ben senin Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmenin olarak buradayım.

ETKİNLİK

Soru 1: Yunus Emre’nin yukarıdaki sözü ne anlama gelmektedir? Düşüncelerinizi aşağıya yazınız.

Harika bir soru! Yunus Emre, bu kısacık şiirinde bize çok derin şeyler anlatıyor. Gel birlikte mısra mısra inceleyelim ve ne demek istediğini anlayalım.

Yol odur ki doğru vara
Göz odur ki Hakk’ı göre
Er odur ki alçakta dura
Yüceden bakan göz değil.

Çözüm:

Adım 1: İlk mısrayı inceleyelim: “Yol odur ki doğru vara”. Burada Yunus, hayatta yürümemiz gereken en iyi yolun doğruluk ve dürüstlük yolu olduğunu söylüyor. Yani, bir insanın takip etmesi gereken en güzel yol, doğru olan yoldur.

Adım 2: İkinci mısraya bakalım: “Göz odur ki Hakk’ı göre”. Buradaki “göz”, sadece başımızdaki organımız değil. Aslında “gönül gözü”nden, yani anlayıştan ve farkındalıktan bahsediyor. Gerçekten gören bir göz, her şeyde Allah’ın (Hakk’ın) bir yansımasını, güzelliğini ve gerçeği görebilen gözdür. Olayların ardındaki hikmeti anlamaya çalışmaktır.

Adım 3: Üçüncü ve dördüncü mısralar birbirini tamamlıyor: “Er odur ki alçakta dura / Yüceden bakan göz değil.”. “Er” kelimesi burada “yiğit, olgun, kâmil insan” anlamındadır. Yunus Emre’ye göre gerçek insan, alçakgönüllü olandır. Kendini başkalarından üstün görmeyen, kibirli olmayan, herkese tepeden bakmayan kişidir. Asıl büyüklük, mütevazı olabilmektir.

Sonuç:

Kısacası, Yunus Emre bu sözleriyle bize iyi bir insanın nasıl olması gerektiğini anlatıyor. İyi bir insan;

• Doğruluktan ve dürüstlükten ayrılmaz.
• Hayata ve olaylara anlamlı bir şekilde bakar, her şeydeki güzelliği ve gerçeği görmeye çalışır.
• En önemlisi de kibirli değil, alçakgönüllüdür. Kendini kimseden üstün görmez.

Yani bu şiir, bize doğruluk, manevi bakış açısı ve alçakgönüllülük gibi erdemlerin önemini öğütlüyor.

3.1. Yesevilik

Soru 2: Ahmet Yesevi kimdir? Onun hakkında neler biliyorsunuz?

Çok güzel bir soru daha! Bu sorunun cevabı aslında hemen altındaki metinde bizlere verilmiş. Gel, o metinden Hoca Ahmet Yesevi hakkındaki en önemli bilgileri birlikte çıkaralım ve onu daha yakından tanıyalım.

Çözüm:

Okuduğumuz metne göre Hoca Ahmet Yesevi hakkında şunları söyleyebiliriz:

• Kurucu Kişi: “Yesevilik” adı verilen düşünce akımının kurucusudur. Bu akım onun görüşleri ve öğretileri etrafında şekillenmiştir.
• Doğumu: Türkistan’ın Yesi şehrine bağlı Sayram kasabasında doğmuştur. (Metinde ölüm tarihi olarak 1166 verilmiş.)
• Eğitimi: Dönemin ünlü bilginlerinden dersler alarak İslami ilimler alanında kendini çok iyi yetiştirmiştir.
• Öğretmenliği: Doğduğu şehir olan Yesi’ye dönerek insanlara İslam’ın ilkelerini, inanç ve ahlak kurallarını anlatmıştır. Yani o, büyük bir öğretmendir.
• Dili ve Üslubu: Şiirlerini halkın anlayabileceği duru ve sade bir Türkçe ile söylemiştir. Bu sayede düşünceleri halk arasında kolayca yayılmıştır.
• Eseri: Türkçe söylediği ve “hikmet” olarak adlandırılan şiirleri “Divan-ı Hikmet” adlı eserde toplanmıştır.
• Kişiliği: Çok sevilen bir kişi olmasının yanında; yetimleri, fakirleri, kimsesizleri ve zorda kalanları her zaman koruyup kollayan, onlara destek olan merhametli bir insandı.

Sonuç:

Kısacası Hoca Ahmet Yesevi; 12. yüzyılda yaşamış, İslam dinini sade bir Türkçe ile halka anlatan, “Divan-ı Hikmet” adlı eseriyle tanınan, Yesevilik yolunun kurucusu olan büyük bir Türk mutasavvıfı (gönül insanı) ve düşünürüdür.