4. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 67
Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün karşımızda aile bağlarımızı ve dilimizin bu konudaki zenginliğini gösteren harika bir Sosyal Bilgiler/Türkçe etkinliği var. Akrabalarımıza verdiğimiz isimleri ne kadar iyi bildiğimizi görmek için harika bir fırsat! Haydi, görseldeki bu güzel etkinliği birlikte adım adım çözelim ve öğrenelim.
Soru: Aşağıdaki tabloda aile ve akrabalıkla ilgili ifadeler yer almaktadır. Anlamını bilmediğiniz ifadeleri sözlükten bulunuz. Bildiğiniz başka ifadeler varsa bunları tablonun altına yazınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu etkinlik aslında bizden üç basit şey yapmamızı istiyor:
- Önce tabloda verilen akrabalık isimlerine bir göz atmak.
- Sonra, “Acaba bu kimin nesi oluyordu?” diye düşündüğümüz kelimelerin anlamlarını öğrenmek.
- Ve son olarak, tabloda olmayan ama bizim bildiğimiz başka akrabalık isimlerini de eklemek.
Hazırsan, haydi başlayalım!
Adım 1: Tablodaki Kelimeleri Tanıyalım
Tabloya baktığımızda anne, baba, dede, nine, amca, teyze, hala, dayı, kardeş gibi her gün kullandığımız ve çok iyi bildiğimiz kelimeleri görüyoruz. Bunlar bizim en yakınlarımız, çekirdek ailemiz ve akrabalarımızdır. Ayrıca yenge, enişte, kuzen, torun gibi yine sıkça duyduğumuz ve kimler olduğunu bildiğimiz ifadeler de var. Gördüğün gibi, dilimiz ne kadar zengin ki her bir akrabalık bağı için özel bir kelimemiz var!
Adım 2: Anlamını Merak Ettiğimiz Kelimeleri Öğrenelim
Bazı kelimeler daha az kullanılır veya sadece evlilik yoluyla kurulan akrabalıkları ifade ettiği için anlamını tam bilemeyebiliriz. Bu çok normal! Gel şimdi, sanki bir sözlük açmışız gibi bu kelimelerin anlamlarına birlikte bakalım. Eminim çok ilginç gelecek.
- Görümce: Bir erkeğin kız kardeşine, o erkeğin eşi “görümce” der. Mesela babanın bir kız kardeşi varsa (yani halan), o kişi annen için bir görümcedir.
- Elti: Kardeş olan iki erkeğin eşleri birbirinin eltisidir. Örneğin, baban ve amcan kardeş oldukları için, annen ile amcanın eşi (yengen) birbirlerinin eltisi olurlar.
- Dünür: Evli bir çiftin anne ve babaları, birbirlerinin dünürü olur. Yani ileride senin annen ve baban ile eşinin anne ve babası tanıştıklarında birbirlerine “dünürüm” diyecekler.
- Bacanak: Kız kardeşlerle evli olan erkekler birbirinin bacanağıdır. Mesela annenin bir kız kardeşi varsa (yani teyzen), baban ile teyzenin eşi (enişten) birbirlerinin bacanağıdır.
- Baldız: Bir erkeğin, eşinin kız kardeşine verdiği isimdir. Yani annenin kız kardeşi, yani teyzen, baban için bir baldızdır.
- Kayınpeder ve Kaynana: Bu kelimeleri “kayınbaba” ve “kayınvalide” olarak da duymuş olabilirsin. Bir kişinin, eşinin babasına kayınpeder, annesine ise kaynana denir.
Ne kadar ilginç değil mi? Bu kelimeler, aile bağlarına ne kadar önem verdiğimizi ve toplumumuzun ne kadar sıcak ilişkilere sahip olduğunu gösteriyor.
Adım 3: Tablodaki Boşlukları Dolduralım
Etkinlik, son olarak bizden tabloda olmayan ama bizim bildiğimiz başka akrabalık isimlerini bulup yazmamızı istiyor. Aklına gelenler var mı? Gel birlikte düşünelim ve boşlukları dolduralım:
- Kayınbirader (veya Kayınço): Bir kadının, eşinin erkek kardeşine verdiği isimdir. Örneğin, babanın erkek kardeşi (amcan), annen için bir kayınbiraderdir.
- Büyük Amca / Büyük Dayı: Dedenin veya büyükannenin erkek kardeşlerine denir.
- Büyük Teyze / Büyük Hala: Dedenin veya büyükannenin kız kardeşlerine denir.
- Bacanak kelimesi tabloda varmış, ama Gelin kelimesi de var. Gelin, bir aileye evlilik yoluyla giren kadındır. Bunun erkeği de Damat‘tır ki o da tabloda mevcut.
Bu kelimeleri ve aklına gelen başka kelimeleri tablodaki boşluklara rahatlıkla yazabilirsin. Örneğin, “enişte” kelimesi hem ablanın hem de halanın eşi için kullanılır. Bu gibi detayları arkadaşlarınla konuşmak da çok keyifli olabilir.
Umarım bu etkinlik, aile ve akrabalık bağlarımızı ifade eden bu güzel kelimeleri daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, bu bağlar bizim en değerli hazinelerimizdendir. Harika bir iş çıkardın!