Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün seninle birlikte “Günlük Hayattaki Dinî İfadeler” ünitesinin sonundaki değerlendirme sorularını çözeceğiz. Bu ifadelerin günlük hayatımızdaki anlamlarını ve nerelerde kullanıldığını daha iyi pekiştireceğiz. Haydi, hazırsan başlayalım!
A. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
1. ( ) “Sübhanallah” diyerek Allah’ın (cc) bütün eksikliklerden uzak olduğunu kabul ederiz.
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle “Sübhanallah” ifadesinin ne anlama geldiğini hatırlayalım. Bu ifade, “Allah her türlü eksiklikten ve kusurdan uzaktır, O mükemmeldir.” anlamına gelir. Biz bu ifadeyi, Allah’ın yüceliği karşısında hayranlık duyduğumuzda veya şaşırdığımızda kullanırız.
Adım 2: Sorudaki ifade de tam olarak bunu söylüyor: “Allah’ın bütün eksikliklerden uzak olduğunu kabul ederiz.” diyor. Bu, “Sübhanallah” demenin tam karşılığıdır.
Sonuç: Bu ifade Doğru‘dur. Parantez içine ( D ) yazmalıyız.
2. ( ) Haram, Allah’ın (cc) yapılmasını kesin olarak yasakladığı söz ve davranışlardır.
Çözüm:
Adım 1: “Haram” kelimesinin tanımını düşünelim. Dinimizde haram, Yüce Allah’ın Kuran-ı Kerim’de veya Peygamber Efendimiz’in sözlerinde kesin bir dille “yapmayın, kaçının” dediği, yasakladığı her türlü iş, söz ve davranıştır.
Adım 2: Cümlede verilen tanım da tam olarak bu. “Yapılmasını kesin olarak yasakladığı söz ve davranışlardır” diyor. Bu, haramın doğru bir tanımıdır.
Sonuç: Bu ifade Doğru‘dur. Parantez içine ( D ) yazmalıyız.
3. ( ) Allah’a (cc) teşekkürümüzü “Estağfirullah” ifadesiyle dile getiririz.
Çözüm:
Adım 1: İki farklı ifade var, anlamlarını inceleyelim. “Teşekkür etmek” bir iyilik veya nimet karşısında minnettarlığımızı göstermektir. Allah’a teşekkür etmek için “Elhamdülillah” (Hamd Allah’adır) veya “Şükürler olsun” deriz.
Adım 2: “Estağfirullah” ifadesi ise “Allah’tan af dilerim, bağışlanma isterim” anlamına gelir. Bir hata yaptığımızda, günah işlediğimizde pişmanlığımızı dile getirmek için kullanırız.
Adım 3: Gördüğün gibi, teşekkür etmek için “Estağfirullah” demek doğru değil.
Sonuç: Bu ifade Yanlış‘tır. Parantez içine ( Y ) yazmalıyız.
4. ( ) Maşallah, “Allah (cc) sizi her türlü kaza ve beladan korusun.” anlamına gelen bir duadır.
Çözüm:
Adım 1: “Maşallah” ifadesinin anlamına bakalım. Bu ifade, “Allah ne güzel dilemiş/yaratmış” demektir. Genellikle beğendiğimiz, hoşumuza giden bir şey gördüğümüzde, nazar değmesin diye söyleriz.
Adım 2: Cümlede verilen “Allah sizi her türlü kaza ve beladan korusun” anlamındaki dua ise genellikle “Allah korusun” şeklinde ifade edilir.
Adım 3: “Maşallah” bir beğeni ve hayranlık ifadesiyken, cümledeki anlam bir korunma duasıdır. Anlamlar birbiriyle tam olarak örtüşmüyor.
Sonuç: Bu ifade Yanlış‘tır. Parantez içine ( Y ) yazmalıyız.
5. ( ) Bir yakınımız yolculuğa çıkarken ona “Allah’a (cc) emanet ol.” diyerek dua ederiz.
Çözüm:
Adım 1: Sevdiğimiz bir insan bir yolculuğa veya uzağa giderken ona iyi dileklerde bulunuruz. Onu en çok seven ve en iyi koruyacak olan Yüce Allah’tır.
Adım 2: “Allah’a emanet ol” demek, “Seni en güvenilir olan Allah’ın korumasına bırakıyorum” demektir. Bu, yolculuk eden birine yapılabilecek en güzel dualardan biridir.
Sonuç: Bu ifade Doğru‘dur. Parantez içine ( D ) yazmalıyız.
B. Yukarıda verilen ifadelerden uygun olanlarıyla cümleleri tamamlayınız.
Verilen ifadeler: inşallah, Allah şifa versin, helal, estağfirullah, teşrik tekbiri, sallallâhü aleyhi vesellem
1. ………………………, Kurban Bayramı’nda farz namazların ardından okunur.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, Kurban Bayramı’na özel, farz namazlardan sonra okunan bir ifadeden bahsediyor. Bu özel ifadenin ne olduğunu hatırlayalım.
Adım 2: Verilen kelimelere bakalım. “Teşrik tekbiri”, tam da Kurban Bayramı arifesinden başlayarak bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar, her farz namazın ardından okunan özel tekbirlerdir.
Sonuç: Boşluğa teşrik tekbiri gelmelidir.
2. Yüce Allah’ın yapılmasına veya yenilip içilmesine izin verdiği şeylere ……………………… denir.
Çözüm:
Adım 1: Cümle, dinimize göre izin verilen, serbest olan şeylerin tanımını soruyor. Yasak olanlara “haram” dediğimizi biliyoruz.
Adım 2: Peki, yasak olmayan, yapılması, yenilmesi, içilmesi serbest olan şeylere ne denir? Verilen kelimelerden bu tanıma uyan kelime “helal”dir.
Sonuç: Boşluğa helal gelmelidir.
3. Bir işin güzel bir şekilde sonuçlanmasını istediğimizde ……………………… deriz.
Çözüm:
Adım 1: Gelecekte yapmayı planladığımız veya olmasını umduğumuz bir şeyden bahsederken bir ifade kullanırız. Bu ifade, o işin ancak Allah’ın izniyle ve dilemesiyle olacağını kabul ettiğimizi gösterir.
Adım 2: Seçenekler arasında bu anlama gelen ifade “inşallah”tır. “İnşallah”, “Allah dilerse, Allah izin verirse” demektir.
Sonuç: Boşluğa inşallah gelmelidir.
4. Hz. Peygamber’in ismi anılınca ……………………… ifadesiyle ona selam göndeririz.
Çözüm:
Adım 1: Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) adını duyduğumuzda veya söylediğimizde, ona olan sevgimizi ve saygımızı göstermek için özel bir dua okuruz. Buna “salavat getirmek” denir.
Adım 2: Verilen ifadelerden “sallallâhü aleyhi vesellem” ifadesi, “Allah’ın salat ve selamı onun üzerine olsun” anlamına gelir ve tam olarak bu durumlarda kullanılır.
Sonuç: Boşluğa sallallâhü aleyhi vesellem gelmelidir.
5. Hasta bir arkadaşımızı ziyaret ettiğimizde ……………………… diyerek ona dua ederiz.
Çözüm:
Adım 1: Hasta birini ziyaret etmek çok güzel bir davranıştır. Ziyarete gittiğimizde ona moral verir ve iyileşmesi için dua ederiz.
Adım 2: Şifayı verenin Yüce Allah olduğunu biliriz ve O’ndan hastamız için şifa dileriz. Verilen ifadelerden “Allah şifa versin” bu durum için en uygun duadır. “Şifa”, iyileşme, sağlık bulma demektir.
Sonuç: Boşluğa Allah şifa versin gelmelidir.
Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur. Bu ifadeleri günlük hayatında doğru yerlerde kullanarak hem daha bilinçli olabilir hem de sevap kazanabilirsin. Aferin sana, harika bir iş çıkardın