Merhaba sevgili öğrencim, bu ünitemizdeki hazırlık sorularını birlikte inceleyelim ve cevaplayalım. Bu konular İslam dinini daha iyi anlamamız için harika bir başlangıç olacak. Haydi başlayalım!
Soru 1: İman, ibadet, tevhit ve şehadet ne demektir? Araştırınız.
Harika bir soru! Bu kavramlar dinimizin temel taşları gibidir. Gel, hepsini tek tek, kolayca anlayacağın şekilde açıklayalım:
İman: En basit anlatımıyla inanmak demektir. İslam dininde iman, Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, kadere, hayır ve şerrin Allah’tan geldiğine kalpten, şüphe duymadan inanmaktır. Tıpkı annene babana güvendiğin gibi, Allah’a ve O’nun bildirdiklerine de tam bir güvenle inanmaktır.
İbadet: Allah’a olan sevgi, saygı ve bağlılığımızı göstermek için yaptığımız her türlü güzel davranış ve kulluk görevleridir. En bilinen ibadetler namaz kılmak, oruç tutmak, zekât vermek ve hacca gitmektir. Ama unutma, derslerine iyi çalışmak, anne babana yardım etmek, dürüst olmak gibi güzel davranışlar da birer ibadet sayılabilir.
Tevhit: Bu kelime “birlemek” kökünden gelir. Tevhit, Allah’ın bir ve tek olduğuna, O’ndan başka ilah olmadığına, eşi ve benzeri bulunmadığına inanmaktır. Evrenin tek bir yaratıcısı ve yöneticisi vardır, o da Allah’tır. İslam dininin en temel ilkesi budur.
Şehadet (Şahitlik): Sözlük anlamı “şahit olmak, tanıklık etmek” demektir. Dini anlamda ise, Allah’tan başka ilah olmadığına ve Hz. Muhammed’in O’nun kulu ve elçisi olduğuna hem dilimizle söyleyerek hem de kalbimizle inanarak şahitlik etmektir. Bu, İslam’a girişin ilk adımıdır.
Soru 2: İmanın şartlarının neler olduğunu araştırıp öğreniniz.
İmanın şartları, bir Müslümanın inanması gereken altı temel esası ifade eder. Bunlara “Amentü”nün esasları da denir. İşte o altı temel şart:
- 1. Allah’a iman: Allah’ın varlığına ve birliğine, bütün üstün sıfatlara sahip olduğuna inanmak.
- 2. Meleklere iman: Allah’ın nurdan yarattığı ve O’nun emirlerini yerine getiren varlıklar olan meleklere inanmak. (Cebrail, Mikail gibi)
- 3. Kitaplara iman: Allah’ın peygamberleri aracılığıyla insanlara gönderdiği kutsal kitaplara inanmak. (Kur’an-ı Kerim, İncil, Tevrat, Zebur)
- 4. Peygamberlere iman: Allah’ın mesajlarını insanlara iletmek için seçtiği elçilere, yani peygamberlere inanmak. (Hz. Adem’den başlayarak Hz. Muhammed’e kadar tüm peygamberler)
- 5. Ahiret gününe iman: Bu dünyanın bir sonu olduğunu, öldükten sonra yeniden dirilip hesap vereceğimiz bir ahiret hayatının varlığına inanmak.
- 6. Kader ve Kazaya iman: Hayır ve şer (iyilik ve kötülük) her ne varsa hepsinin Allah’ın bilgisi ve takdiri ile olduğuna inanmak.
Soru 3: İslam’ın şartları hakkında ansiklopedilerden, ilmihâl kitaplarından, Diyanet İşleri Başkanlığının resmî sitesinden bir araştırma yapınız. Araştırmanızı görsellerle de destekleyerek sunu hâline getiriniz. Sununuzu projeksiyon cihazı, etkileşimli tahta vb. araçları kullanarak arkadaşlarınızla paylaşınız.
Bu çok güzel bir proje ödevi! İmanın şartları “inanılması gerekenler”, İslam’ın şartları ise “yapılması gereken temel ibadetler”dir. Bu ikisini karıştırmayalım. İslam’ın şartları beştir:
- 1. Kelime-i Şehadet getirmek: “Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh.” diyerek Allah’ın birliğine ve Hz. Muhammed’in O’nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik etmek.
- 2. Namaz kılmak: Günde beş vakit, belirlenen kurallara göre Allah’a yönelerek ibadet etmek.
- 3. Oruç tutmak: Ramazan ayı boyunca imsak vaktinden akşam ezanına kadar yeme, içme ve bazı davranışlardan uzak durmak.
- 4. Zekât vermek: Zengin sayılan Müslümanların, mallarının belirli bir miktarını (genellikle kırkta birini) ihtiyaç sahiplerine vermesi.
- 5. Hacca gitmek: Sağlığı ve maddi durumu yerinde olan Müslümanların, ömürlerinde en az bir defa Kâbe’yi ziyaret etmesi.
Bu konuda bir sunum hazırlarken her bir şart için Kâbe, namaz kılan insanlar, Ramazan sofrası gibi görseller kullanabilirsin. Diyanet’in sitesi bu konuda sana çok yardımcı olacaktır!
Soru 4: Kelimeitevhit ve kelimeişehadet nasıl söylenir? Aile büyüklerinizden öğrenip defterinize yazınız.
Bu iki güzel ifade birbirine çok benzer ama aralarında küçük bir fark vardır. İkisi de dinimizin özünü anlatır.
Adım 1: Kelime-i Tevhit (Tevhit Cümlesi)
Bu cümle Allah’ın birliğini ifade eder.
Okunuşu: “Lâ ilâhe illallah, Muhammedün resûlullah.”
Anlamı: “Allah’tan başka ilah yoktur, Muhammed Allah’ın elçisidir.”
Adım 2: Kelime-i Şehadet (Şahitlik Cümlesi)
Bu cümle ise Allah’ın birliğine ve Hz. Muhammed’in O’nun elçisi olduğuna şahitlik ettiğimizi belirtir. Başında “Eşhedü” yani “şahitlik ederim ki” ifadesi vardır.
Okunuşu: “Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh.”
Anlamı: “Ben şahitlik ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur ve yine şahitlik ederim ki Muhammed O’nun kulu ve elçisidir.”
Soru 5: Ayet, sure, cüz ne demektir? Araştırınız ve bunların anlamını defterinize yazınız.
Kutsal kitabımız Kur’an-ı Kerim’in bölümlerini anlamak için bu terimleri bilmeliyiz. Bir kitaptaki bölümler, paragraflar ve cümleler gibi düşünebilirsin.
- Sure: Kur’an-ı Kerim’in, Fatiha suresi ile başlayıp Nas suresi ile biten 114 bölümünün her birine sure denir. Tıpkı bir kitabın “bölümleri” gibidir.
- Ayet: Surelerin içindeki cümlelere veya cümle gruplarına ayet denir. Tıpkı bir bölümün içindeki “cümleler” gibidir.
- Cüz: Kur’an-ı Kerim’in okuma kolaylığı sağlamak için ayrıldığı 30 eşit parçanın her birine cüz denir. Her cüz 20 sayfadan oluşur. Özellikle Ramazan ayında her gün bir cüz okunarak Kur’an hatmedilir.
Soru 6: Kur’an-ı Kerim’i konu edinen bir şiir araştırıp bulunuz. Bulduğunuz şiiri sınıfınızda okuyunuz.
Bu harika bir etkinlik! Kur’an-ı Kerim, birçok şaire ilham kaynağı olmuştur. Örneğin, milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy‘un veya Necip Fazıl Kısakürek‘in şiirlerine bakabilirsin. İnternette “Kur’an ile ilgili şiirler” diye arattığında da çok güzel örnekler bulabilirsin. İşte sana küçük bir örnek:
Gönüllere şifasın, dertlere devasın,
En güzel kelamsın sen, Yüce Kur’an’sın.
Karanlık yollara ışık olup doğarsın,
Seni okuyan kalbe huzurla dolarsın.
Soru 7: Amentü duasını defterinize yazınız. Bu duada nelerden söz edildiğini aile bireylerinizle konuşunuz.
“Amentü” kelimesi “inandım” demektir. Bu dua, aslında imanın altı şartını ezberlememizi sağlayan çok güzel bir metindir. İşte Amentü duası ve anlamı:
“Âmentü billâhi ve melâiketihî ve kütübihî ve rusülihî ve’l yevmi’l-âhiri ve bi’l-kaderi hayrihî ve şerrihî minallâhi teâlâ ve’l-ba’sü ba’de’l mevti hakkun. Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh.”
Peki bu duada nelerden bahsediliyor? Haydi inceleyelim:
- “Âmentü billâhi…” → Ben Allah’a inandım. (1. Şart)
- “…ve melâiketihî…” → …ve O’nun meleklerine inandım. (2. Şart)
- “…ve kütübihî…” → …ve O’nun kitaplarına inandım. (3. Şart)
- “…ve rusülihî…” → …ve O’nun peygamberlerine inandım. (4. Şart)
- “…ve’l yevmi’l-âhiri…” → …ve ahiret gününe inandım. (5. Şart)
- “…ve bi’l-kaderi hayrihî ve şerrihî minallâhi teâlâ…” → …ve kadere, hayır ve şerrin Allah’tan geldiğine inandım. (6. Şart)
- “…ve’l-ba’sü ba’de’l mevti hakkun.” → Ölümden sonra diriliş gerçektir.
Gördüğün gibi, Amentü duası imanın şartlarının bir özetidir. Bu konuyu ailenle konuşman, öğrendiklerini pekiştirmen için harika bir fırsat! Başarılar dilerim!