Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeniniz. Bugün sizlerle kitabımızdaki bu güzel etkinliği ve değerlendirme sorusunu birlikte çözeceğiz. Haydi gelin, namazın şartlarını ne kadar iyi öğrendiğimizi görelim!
Soru 1: Görseldeki “NAMAZIN ŞARTLARI” tablosunu analiz edelim.
Bu tabloda bizden namazın şartlarını öğrenip pekiştirmemiz isteniyor. Namazın şartları, namaza başlamadan önce yapmamız gereken hazırlıklar ve namaz kılarken yapmamız gereken hareketler olmak üzere ikiye ayrılır. Gelin bu şartları birlikte hatırlayalım.
Namazın şartları toplam 12 tanedir. Bunların ilk 6 tanesine namazın dışındaki şartlar (hazırlık şartları), son 6 tanesine ise namazın içindeki şartlar (rükünler) denir.
Adım 1: Namazın Dışındaki Şartları (Hazırlık Şartları) Tanıyalım
Bunlar, namaza durmadan önce yerine getirmemiz gereken şartlardır. Eğer bunlardan biri eksik olursa namazımız kabul olmaz. Haydi bakalım nelermiş:
- Hadesten Taharet: Bu, abdestimiz yoksa abdest almak, gusül gerekiyorsa gusül abdesti almak demektir. Yani manevi kirlilikten arınmaktır.
- Necasetten Taharet: Bu da vücudumuzun, elbisemizin ve namaz kılacağımız yerin temiz olması demektir. Yani maddi, gözle görülen pisliklerden temizlenmektir.
- Setriavret: Namaz kılarken vücudumuzun örtülmesi gereken yerlerini örtmek demektir. Erkekler için diz kapağı ile göbek arası, kadınlar için ise el, yüz ve ayaklar hariç bütün vücuttur.
- İstikbalikıble: Namazı Kâbe’ye, yani kıbleye doğru dönerek kılmaktır.
- Vakit: Her namazı kendi vakti içinde kılmaktır. Örneğin, öğle namazını öğle vaktinde kılmak gibi.
- Niyet: Hangi namazı kılacağımıza kalbimizle niyet etmektir. “Niyet ettim Allah rızası için bugünkü öğle namazının farzını kılmaya” gibi.
Adım 2: Namazın İçindeki Şartları (Rükünleri) Tanıyalım
Bunlar ise namaza başladıktan sonra, namazın içinde yaptığımız temel hareketler ve okuyuşlardır. Bunlar namazın ta kendisidir.
- İftitah Tekbiri: Namaza “Allahu Ekber” diyerek başlamaktır.
- Kıyam: Namazda ayakta durmak demektir.
- Kıraat: Namazda ayaktayken Kur’an-ı Kerim’den sure veya ayetler okumaktır.
- Rükû: Ayaktayken ellerimizi dizlerimize koyarak eğilmektir.
- Secde: Rükûdan sonra alnımızı, burnumuzu, ellerimizi, dizlerimizi ve ayak parmaklarımızı yere koyarak kapanmaktır.
- Ka’de-i ahire: Namazın sonunda “Tahiyyat” duasını okuyacak kadar oturmaktır.
Soru 2: Değerlendirme
Namazın hazırlık ve kılınış şartlarını özetleyiniz ve abdest için su bulamayan bir kimsenin ne yapması gerektiğini belirtiniz.
Sevgili çocuklar, bu sorunun iki bölümü var. Önce namazın şartlarını özetleyeceğiz, sonra da su bulamayınca ne yapacağımızı anlatacağız.
Adım 1: Namazın Şartlarını Özetleyelim
Namazın şartları, namazın geçerli olabilmesi için mutlaka yapmamız gereken şeylerdir ve ikiye ayrılır:
1. Namazın Hazırlık (Dışındaki) Şartları: Namaza başlamadan önce yapılanlardır.
- Abdest alarak manevi temizlik yapmak (Hadesten Taharet).
- Bedenimizi, elbisemizi ve namaz kılacağımız yeri temizlemek (Necasetten Taharet).
- Vücudumuzun gerekli yerlerini örtmek (Setriavret).
- Kıbleye dönmek (İstikbalikıble).
- Namazı vaktinde kılmak (Vakit).
- Kılacağımız namaza niyet etmek (Niyet).
2. Namazın Kılınış (İçindeki) Şartları: Namaz esnasında yapılanlardır.
- “Allahu Ekber” diyerek namaza başlamak (İftitah Tekbiri).
- Ayakta durmak (Kıyam).
- Kur’an okumak (Kıraat).
- Eğilmek (Rükû).
- Yere kapanmak (Secde).
- Son oturuşu yapmak (Ka’de-i ahire).
Adım 2: Su Bulamayan Ne Yapar?
Dinimiz İslam, bir kolaylık dinidir. Bize zorluk çıkarmaz. Eğer abdest almak için temiz su bulamazsak veya suyu kullanmamıza engel bir durum (mesela hastalık) varsa, o zaman teyemmüm yaparız.
Peki, teyemmüm nasıl yapılır?
- Adım 1: Önce temiz bir toprağa veya toprak cinsinden bir şeye (kum, taş, mermer gibi) niyet ederek ellerimizin içini bir kere dokundururuz.
- Adım 2: Ellerimizi birbirine hafifçe vurarak fazlalıkları silkeriz ve yüzümüzü bir kere sıvazlarız (meshederiz).
- Adım 3: Ellerimizi tekrar aynı şekilde toprağa dokundururuz, fazlalığını silkeleyip önce sağ kolumuzu, sonra da sol kolumuzu dirseklerle beraber bir kere sıvazlarız.
İşte bu kadar basit! Teyemmüm, suyun olmadığı durumlarda abdestin ve guslün yerine geçer. Bu, Allah’ın bizlere sunduğu büyük bir kolaylıktır.
Umarım konuları güzelce anlamışsınızdır. Hepinize derslerinizde başarılar dilerim!