Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeniniz. Bana gönderdiğiniz bu güzel soruları şimdi sizin için adım adım, tane tane çözeceğim. Dikkatle okuyun, eminim çok iyi anlayacaksınız. Haydi başlayalım!
9. Soru:
- “(Firavun’un imana yanaşmaması üzerine) Mûsâ’ya, “Kullarımı (İsrailoğullarını) geceleyin (Mısır’dan) yürütüp çıkar. Yakalanmaktan korkmaksızın, endişe etmeksizin onlara denizde kuru bir yol aç,” diye vahyettik.” (Taha 20/77-78.)
- Allah (cc) zulüm ve haksızlık edenleri cezalandırır.
- “… Ey kavmim! Siz bununla yalnızca imtihan edildiniz. Doğrusu sizin Rabbiniz ancak Rahman’dır. Öyleyse bana uyun ve emrime itaat edin.” (Taha 20/90.)
Aşağıdakilerden hangisi bu ayetlerden çıkarılabilecek bir öğüt değildir?
A) İnsanlar, davranışlarında peygamberlere uymalı, onların emirlerini dikkate almalıdır.
B) İnsan yaptığı işte kararlı olmalıdır.
C) Allah (cc) dilerse imkânsız olduğu zannedilen şeyler gerçekleşebilir.
D) İnsanlarla konuşurken nazik bir üslup kullanılmalıdır.
Çözüm:
Bu soruda bizden, yukarıda verilen ayetlerden çıkarılamayacak olan öğüdü bulmamız isteniyor. Sorunun sonundaki “değildir” kelimesi çok önemli, ona dikkat edelim.
Adım 1: Önce ayetlerin bize ne anlattığını kısaca hatırlayalım.
- Birinci ayette, Hz. Musa’ya inananları Mısır’dan çıkarması söyleniyor ve denizde kuru bir yol açılarak onlara yardım edileceği müjdeleniyor. Bu, Allah’ın gücünün ne kadar büyük olduğunu gösterir.
- İkinci maddede, Allah’ın adaletli olduğu ve haksızlık yapanları cezalandıracağı belirtiliyor.
- Üçüncü ayette ise bir peygamberin kavmine, “Bana uyun ve emrime itaat edin” dediğini görüyoruz. Bu da peygamberlere uymanın önemini vurguluyor.
Adım 2: Şimdi şıkları tek tek inceleyelim ve ayetlerle bağlantısı var mı diye bakalım.
- A) İnsanlar, davranışlarında peygamberlere uymalı, onların emirlerini dikkate almalıdır. Bu öğüdü üçüncü ayetteki “Öyleyse bana uyun ve emrime itaat edin.” ifadesinden direkt olarak çıkarabiliriz. Demek ki bu cevap doğru.
- C) Allah (cc) dilerse imkânsız olduğu zannedilen şeyler gerçekleşebilir. Bu öğüdü de birinci ayetten çıkarabiliriz. Düşünsenize, koskoca denizin ortasında kupkuru bir yol açılması imkânsız gibi görünür ama Allah dileyince olmuştur. Demek ki bu da doğru.
- B) İnsan yaptığı işte kararlı olmalıdır. Hz. Musa’nın kararlılığını düşünebiliriz ama ayetlerde doğrudan “kararlı olun” diye bir öğüt verilmiyor. Yine de bir kenarda dursun.
- D) İnsanlarla konuşurken nazik bir üslup kullanılmalıdır. Yukarıdaki ayetleri tekrar okuduğumuzda, konuşma adabı veya nazik bir üslup kullanmakla ilgili herhangi bir bilgi veya tavsiye görüyor muyuz? Hayır, görmüyoruz. Ayetler daha çok itaat, Allah’ın gücü ve imtihan gibi konulara odaklanmış.
Adım 3: Sonuca varalım.
A ve C şıklarını ayetlerden kesin olarak çıkarabiliyoruz. B şıkkı dolaylı olarak düşünülebilir ama D şıkkının verilen ayetlerle hiçbir ilgisi yok. Soru bizden “çıkarılamayacak” olanı istediği için doğru cevabımız D şıkkı olmalıdır.
Sonuç:
Doğru Cevap: D
10. Soru:
- Kureyş’e kolaylaştırıldığı, evet, kış ve yaz seyahatleri onlara kolaylaştırıldığı için onlar, kendilerini açlıktan doyuran ve her çeşit korkudan emin kılan şu evin (Kâbe’nin) Rabbine kulluk etsinler.” (Kureyş 106/1-4.)
Aşağıdakilerden hangisi Kureyş suresinin verdiği mesajlardandır?
A) Kureyş geçimini ticaretin yanında başka kaynaklarla da sağlamıştır.
B) Allah (cc) sadece Kureyş’e nimetler vermiştir.
C) Yalnızca Yüce Allah için ibadet edilir.
D) Ticaret yapmak Kureyş için kolay olmamıştır.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soruda da Kureyş suresinin bize verdiği ana mesajı bulmamız isteniyor. Sureyi dikkatlice okuyup anlamak çok önemli.
Adım 1: Kureyş suresinin anlamını hatırlayalım.
Surede Allah, Kureyş kabilesine verdiği büyük nimetleri hatırlatıyor. Onlara ne gibi nimetler vermiş? Kış ve yaz aylarında ticaret için yaptıkları yolculukları kolaylaştırmış ve güvenli kılmış. Onları hem açlıktan hem de korkudan korumuş. İşte bu büyük iyilikler karşılığında da onlardan bir şey istiyor: “Şu evin (Kâbe’nin) Rabbine kulluk etsinler.” Yani, “Size bu kadar nimeti veren Allah’a ibadet edin” diyor.
Adım 2: Şimdi bu anlama göre şıkları değerlendirelim.
- A) Kureyş geçimini ticaretin yanında başka kaynaklarla da sağlamıştır. Surede sadece ticaret yolculuklarından bahsediliyor, “başka kaynaklar” hakkında bir bilgi verilmiyor. O yüzden bu mesajı çıkaramayız.
- B) Allah (cc) sadece Kureyş’e nimetler vermiştir. Sure Kureyş’e verilen nimetleri anlatıyor evet, ama Allah’ın sadece onlara nimet verdiği anlamına gelmez. Allah, bütün canlıların Rabbidir ve herkese nimet verir. “Sadece” kelimesi bu şıkkı yanlış yapıyor.
- C) Yalnızca Yüce Allah için ibadet edilir. Sure, verilen onca nimetin bir karşılığı olarak Kureyş’i sadece Allah’a ibadet etmeye çağırıyor. Bu, surenin ana mesajıdır. Yani, nimetleri veren kim ise, ibadet de yalnızca O’na yapılır. Bu şık çok mantıklı görünüyor.
- D) Ticaret yapmak Kureyş için kolay olmamıştır. Bu şık, surenin söylediğinin tam tersini iddia ediyor. Sure açıkça “Kureyş’e kolaylaştırıldığı için…” diyor. Yani ticaret onlar için kolay ve güvenli hale getirilmiş. Bu yüzden bu şık kesinlikle yanlış.
Adım 3: Sonuca ulaşalım.
İncelediğimizde görüyoruz ki, Kureyş suresinin temel amacı, Allah’ın verdiği nimetleri hatırlatarak insanları yalnızca O’na kulluk etmeye davet etmektir. Bu da C şıkkında çok net bir şekilde ifade edilmiş.
Sonuç:
Doğru Cevap: C
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa hiç çekinmeden tekrar sorun. Başarılar dilerim!