Cevap:
B) L
Açıklama:
Merhaba 5. sınıf öğrencisi arkadaşım! Bu soruyu çözmek için önce "dik doğru parçası" ne demek, onu bir hatırlayalım.
1. Dik Doğru Parçası Nedir?
İki doğru parçasının (yani iki çizginin) birbirine tam bir "L" harfi gibi, yani köşeli bir şekilde değmesi demektir. Bu durumda aralarındaki açıya "dik açı" deriz ve bu açı tam 90 derecedir. Evdeki duvarların köşeleri, bir kitabın köşesi, kağıdın köşesi hep dik açıdır.
2. Noktalı Kağıtta Dikliği Nasıl Anlarız?
Noktalı kağıtta dikliği anlamak için çizgilerin nasıl ilerlediğine bakarız.
- d Doğrusuna Bakalım: Resimdeki "d" doğrusu mavi renkle gösterilmiş. Bu doğru üzerindeki K, L, M, N noktalarına dikkatlice bakarsak, d doğrusunun her bir adımda 1 birim sağa ve 1 birim aşağıya doğru ilerlediğini görürüz. (Mesela K'den L'ye giderken 1 sağa, 1 aşağıya gidiyoruz.) Bu, çapraz (köşegen) bir ilerlemedir.
- Şimdi T Noktasından Diğer Noktalara Çizgiler Çizelim ve Bakalım Hangisi Dik Olacak:
- T'den K'ye çizelim (A seçeneği): T noktasından K noktasına gitmek için 3 birim sola ve 1 birim aşağıya gitmeliyiz. Bu çizgi ile d doğrusu birbirine "L" gibi durmaz, yani dik değildir.
- T'den L'ye çizelim (B seçeneği): T noktasından L noktasına gitmek için 2 birim sola ve 2 birim aşağıya gitmeliyiz.
- Şimdi düşünelim: "d" doğrusu 1 birim sağa, 1 birim aşağıya gidiyordu.
- T'den L'ye çizdiğimiz doğru ise 2 birim sola, 2 birim aşağıya gidiyor. Bu, her 1 birim sola gittiğinde 1 birim aşağıya gitmekle aynı yöndedir.
- Bir çizgi 1 birim sağa-1 birim aşağıya, diğer çizgi 1 birim sola-1 birim aşağıya doğru ilerliyorsa, bu iki çizgi birbirine tam diktir! Kareli bir kağıtta bir karenin köşegenlerini çizersek, tam ortada birbirlerini dik keserler. İşte T-L doğru parçası ile d doğrusu arasındaki durum tam da böyledir.
- T'den M'ye çizelim (C seçeneği): T noktasından M noktasına gitmek için 1 birim sola ve 3 birim aşağıya gitmeliyiz. Bu çizgi de d doğrusuna dik değildir.
- T'den N'ye çizelim (D seçeneği): T noktası ile N noktası aynı dikey hizadadır. T'den N'ye gitmek için dümdüz 4 birim aşağıya inmeliyiz. Bu dümdüz dikey bir çizgidir. "d" doğrusu ise çapraz. Dümdüz dikey bir çizgi, çapraz bir çizgiye dik olamaz.
Sonuç: T noktasını L noktasıyla birleştirdiğimizde oluşan doğru parçası, d doğrusuna tam dik olur. Yani aralarında 90 derecelik bir açı oluşur.
Bu yüzden doğru cevap B) L noktasıdır.
1. Dik Doğru Parçası Nedir?
İki doğru parçasının (yani iki çizginin) birbirine tam bir "L" harfi gibi, yani köşeli bir şekilde değmesi demektir. Bu durumda aralarındaki açıya "dik açı" deriz ve bu açı tam 90 derecedir. Evdeki duvarların köşeleri, bir kitabın köşesi, kağıdın köşesi hep dik açıdır.
2. Noktalı Kağıtta Dikliği Nasıl Anlarız?
Noktalı kağıtta dikliği anlamak için çizgilerin nasıl ilerlediğine bakarız.
- d Doğrusuna Bakalım: Resimdeki "d" doğrusu mavi renkle gösterilmiş. Bu doğru üzerindeki K, L, M, N noktalarına dikkatlice bakarsak, d doğrusunun her bir adımda 1 birim sağa ve 1 birim aşağıya doğru ilerlediğini görürüz. (Mesela K'den L'ye giderken 1 sağa, 1 aşağıya gidiyoruz.) Bu, çapraz (köşegen) bir ilerlemedir.
- Şimdi T Noktasından Diğer Noktalara Çizgiler Çizelim ve Bakalım Hangisi Dik Olacak:
- T'den K'ye çizelim (A seçeneği): T noktasından K noktasına gitmek için 3 birim sola ve 1 birim aşağıya gitmeliyiz. Bu çizgi ile d doğrusu birbirine "L" gibi durmaz, yani dik değildir.
- T'den L'ye çizelim (B seçeneği): T noktasından L noktasına gitmek için 2 birim sola ve 2 birim aşağıya gitmeliyiz.
- Şimdi düşünelim: "d" doğrusu 1 birim sağa, 1 birim aşağıya gidiyordu.
- T'den L'ye çizdiğimiz doğru ise 2 birim sola, 2 birim aşağıya gidiyor. Bu, her 1 birim sola gittiğinde 1 birim aşağıya gitmekle aynı yöndedir.
- Bir çizgi 1 birim sağa-1 birim aşağıya, diğer çizgi 1 birim sola-1 birim aşağıya doğru ilerliyorsa, bu iki çizgi birbirine tam diktir! Kareli bir kağıtta bir karenin köşegenlerini çizersek, tam ortada birbirlerini dik keserler. İşte T-L doğru parçası ile d doğrusu arasındaki durum tam da böyledir.
- T'den M'ye çizelim (C seçeneği): T noktasından M noktasına gitmek için 1 birim sola ve 3 birim aşağıya gitmeliyiz. Bu çizgi de d doğrusuna dik değildir.
- T'den N'ye çizelim (D seçeneği): T noktası ile N noktası aynı dikey hizadadır. T'den N'ye gitmek için dümdüz 4 birim aşağıya inmeliyiz. Bu dümdüz dikey bir çizgidir. "d" doğrusu ise çapraz. Dümdüz dikey bir çizgi, çapraz bir çizgiye dik olamaz.
Sonuç: T noktasını L noktasıyla birleştirdiğimizde oluşan doğru parçası, d doğrusuna tam dik olur. Yani aralarında 90 derecelik bir açı oluşur.
Bu yüzden doğru cevap B) L noktasıdır.