Sabahın ilk ışıkları, uyuyan şehrin üzerine altın bir tül gibi yayılıyordu.

Sokaklar, daha uyanmamış bir devin damarları gibi sessizdi. Ağaçlar, hafif rüzgarla fısıldaşarak günün sırlarını paylaşıyor, yapraklar birer el gibi sallanıyordu. Gökyüzü ise, henüz yıkanmış bir bebeğin yüzü gibi berrak ve masumdu. Uzaktan gelen martı sesleri, bu dinginliğin üzerine düşen inciler gibiydi, her biri ayrı bir melodi taşıyordu.

Yukarıdaki metinde, okuyucunun zihninde canlı bir tablo oluşturmak ve metne duygu derinliği katmak amacıyla çeşitli anlatım teknikleri ve söz sanatları kullanılmıştır.

Metnin bu niteliklerini en belirgin şekilde sağlayan ve birbirini destekleyen söz sanatları aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kişileştirme ve Konuşturma

B) Benzetme ve Abartma

C) Kişileştirme ve Benzetme

D) Tezat ve Mecazımürsel

Adım 1: Metni Dikkatlice Okuyalım

Önce metni bir kez daha okuyalım ve aklımızda canlananları düşünelim:

"Sabahın ilk ışıkları, uyuyan şehrin üzerine altın bir tül gibi yayılıyordu. Sokaklar, daha uyanmamış bir devin damarları gibi sessizdi. Ağaçlar, hafif rüzgarla fısıldaşarak günün sırlarını paylaşıyor, yapraklar birer el gibi sallanıyordu.

Gökyüzü ise, henüz yıkanmış bir bebeğin yüzü gibi berrak ve masumdu. Uzaktan gelen martı sesleri, bu dinginliğin üzerine düşen inciler gibiydi, her biri ayrı bir melodi taşıyordu. "

Adım 2: Kişileştirme Nedir? Anlayalım

Kişileştirme, cansız varlıklara veya hayvanlara insana ait özellikler vermek demektir. Yani, bir ağacın konuşması, bir çiçeğin gülümsemesi gibi. Metinde buna benzer neler var bir bakalım:

- "Ağaçlar, hafif rüzgarla fısıldaşarak günün sırlarını paylaşıyor..." Burada ağaçlar, insanlar gibi fısıldaşıp sır paylaşıyor. İşte bu kişileştirme!

Adım 3: Benzetme Nedir? Anlayalım

Benzetme ise, bir şeyi başka bir şeye benzeterek anlatmaktır. Genellikle "gibi", "kadar", "sanki" gibi kelimeler kullanılır. Metindeki benzetmeleri bulalım:

- "Sabahın ilk ışıkları, uyuyan şehrin üzerine altın bir tül gibi yayılıyordu." Işıklar, neye benzetilmiş? Altın bir tüle.

- "Sokaklar, daha uyanmamış bir devin damarları gibi sessizdi." Sokaklar neye benzetilmiş? Devin damarlarına.

- "yapraklar birer el gibi sallanıyordu." Yapraklar neye benzetilmiş? Ellere.

- "Gökyüzü ise, henüz yıkanmış bir bebeğin yüzü gibi berrak ve masumdu." Gökyüzü neye benzetilmiş? Yıkanmış bir bebeğin yüzüne.

- "Uzaktan gelen martı sesleri, bu dinginliğin üzerine düşen inciler gibiydi..." Martı sesleri neye benzetilmiş? İncilere.

Gördüğün gibi metinde birçok benzetme var!

Adım 4: Diğer Seçeneklere Bakalım ve Neden Yanlış Olduklarını Anlayalım

Şimdi seçeneklere bakalım ve neden C şıkkının doğru olduğunu daha iyi anlayalım:

- A) Kişileştirme ve Konuşturma: Konuşturma, kişileştirmenin bir türüdür ama burada özellikle "konuşturma" kelimesi ön plana çıkmamış. Ağaçların fısıldaşması gibi daha çok insani eylemler var.

- B) Benzetme ve Abartma: Metinde abartma yok. Her şey olduğu gibi, güzel benzetmelerle anlatılmış.

- D) Tezat ve Mecazımürsel: Tezat, zıt anlamlı kelimelerin bir arada kullanılmasıdır (gece-gündüz gibi). Metinde böyle bir şey yok. Mecazımürsel ise bir sözün, benzetme amacı güdülmeden başka bir söz yerine kullanılmasıdır (örneğin, "Sobayı yaktım" derken aslında sobanın içindeki odunu kastederiz). Bu da metinde belirgin değil.

Sonuç:

Metinde ağaçların konuşması, fısıldaşması gibi insani özellikler verilerek kişileştirme yapılmış. Ayrıca ışıkların tüle, sokakların damarlara, yaprakların ellere benzetilmesi gibi pek çok benzetme kullanılarak okuyucunun zihninde canlı tablolar oluşturulmuş. Bu yüzden doğru cevap C şıkkı!