D) Kararları baba almaktadır.
Açıklama:
Açıklama
Sevgili 8. sınıf öğrencisi, bu soruyu adım adım inceleyelim ve Mustafa Kemal'in ailesi hakkında ne söyleyebileceğimizi bulalım.
Adım 1: Metni Anlama
Metinde Mustafa Kemal, çocukluğunda okula başlama meselesini anlatıyor.
- Annesi (Zübeyde Hanım): Mahalle mektebine gitmesini istiyor. (Mahalle mektepleri o dönemde daha geleneksel, din ağırlıklı eğitim veren okullardı.)
- Babası (Ali Rıza Efendi): Yeni açılan Şemsi Efendi Okulu'na gitmesini, yani yeni yöntemlerle okumasını istiyor. (Şemsi Efendi Okulu, o dönemin daha modern, Batı tarzı eğitim veren okullarındandı.)
- Bu konuda annesi ve babası arasında bir mücadele (tartışma, fikir ayrılığı) varmış.
- Sonunda babası "işi ustaca çözmüş." Önce annesinin gönlü olsun diye mahalle mektebine yazdırmış, ama birkaç gün sonra oradan alıp kendi istediği Şemsi Efendi Okulu'na yazdırmış.
Adım 2: Seçenekleri Değerlendirme
Şimdi şıklara tek tek bakalım:
- A) Demokratik yapıya sahiptir.
- Demokratik bir yapı, kararların ortaklaşa alındığı, herkesin fikrinin eşit derecede etkili olduğu bir ortam demektir. Metinde bir tartışma olsa da, babanın "işi ustaca çözdüm" diyerek kendi istediği okula göndermesi, tam olarak demokratik bir karar alma sürecini yansıtmıyor. Babası kendi istediğini, annesinin gönlünü de kırmadan uygulamış.
- B) Geleneksel bir ailedir.
- Annesi geleneksel okulu (mahalle mektebi) istese de, babası modern okulu (Şemsi Efendi Okulu) istemiş ve sonuçta Mustafa Kemal modern okula gitmiş. Bu durum, ailenin tamamen geleneksel olduğunu göstermez; aksine, geleneksel ve modern yaklaşımların çatıştığı, ancak modern olanın ağır bastığı bir durumu ifade eder.
- C) Batıya ayak uyduramamıştır.
- Tam tersine! Babası, yeni açılan ve yeni yöntemler kullanan Şemsi Efendi Okulu'nu tercih ederek, aslında modernleşmeye ve Batı'daki eğitim anlayışına ayak uydurma isteğini göstermiştir. Bu şık metindeki bilgiyle çelişiyor.
- D) Kararları baba almaktadır.
- Metinde annenin ve babanın farklı istekleri olduğu açıkça belirtiliyor. Ancak babanın "işi ustaca çözdüm" ifadesi ve nihayetinde Mustafa Kemal'in babasının istediği okula (Şemsi Efendi Okulu'na) gitmesi, önemli konularda son kararı babanın verdiğini gösteriyor. Babası, annesinin duygularını da gözeterek, kendi istediği sonucu elde etmiştir. Bu da babanın aile içinde karar alma konusunda daha etkili olduğunu ortaya koyar.
Adım 3: Doğru Cevabı Belirleme
Metinde annenin isteği ve babanın isteği arasında bir "mücadele" olduğu ve babanın "işi ustaca çözdüğü" belirtiliyor. Bu ustaca çözüm, önce annenin gönlünü yapmak için kısa bir süre geleneksel okula gitmesi, ardından babanın istediği modern okula geçmesi şeklinde gerçekleşiyor. Bu durum, son kararın babanın isteği doğrultusunda alındığını ve babanın aile içinde karar mekanizmasında daha belirleyici olduğunu gösterir.
Bu yüzden en doğru ifade D) Kararları baba almaktadır şıkkıdır.