Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde Afyon, Kütahya, Eskişehir'in kaybedilmesi ve ordumuzun geri çekilmesi, TBMM'de büyük tartışmalara yol açmıştır. Milletvekilleri arasında “Ordu nereye gidiyor, millet nereye götürülüyor, bu işin sorumlusu nerededir?” şeklinde Mustafa Kemal'i hedef alan eleştiriler başlamıştır. Milletvekillerinin önemli bir bölümü Mustafa Kemal'in ordu komutanlığını eline alması gerektiğini söylüyordu. Milli Mücadele'nin liderliğini üstlenmiş olan Mustafa Kemal ordumuzun ve ülkemizin bu zor döneminde sorumluluğu üzerine alarak TBMM'den yetkilerinin üç ay süreyle kendisine devredilmesini talep | etmiştir. Mustafa Kemal bu yetkilerle Türk ordusunu Yunan ordusunun saldırısına karşı hazırlamayı amaçlamıştır. TBMM, 5 Ağustos 1921'de Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal'e “başkomutanlık” görevini vermiştir. Mustafa Kemal, TBMM'nin askeri yetkilerini üç ay süre ile kullanacaktır.
Bu bilgilerden hareketle Mustafa Kemal'in Başkomutanlık görevi ile aşağıdakilerden hangisini amaçladığı düşünülemez?
TBMM tarafından başkomutanlığa getirilen Mustafa Kemal, halkı maddi ve manevi bütün kaynaklarıyla Milli Mücadele'ye destek vermeye çağıran “Tekâlif-i Milliye Emirleri”ni (Milli Yükümlülük Emirleri) yayımlamıştır. Aşağıda bu emirlerden bazıları verilmiştir.
Bu bilgilerden hareketle,
I. Ordunun giyim, ulaşım, gıda gibi ihtiyaçları halktan karşılanmaya çalışılmıştır.
II. Halktan istenen yardımlar gönüllülük esasına dayandırılmıştır.
III. Emirlerin ülke genelinde uygulanabilmesi için bir kurul oluşturulmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Mustafa Kemal'in çağrısı üzerine vatanı için seferber olan Türk milleti bütün imkansızlıklara rağmen çok kısa sürede askerinin ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmıştır. İstanbul'dan gizlice çıkarılan silah ve cephane Kastamonu'nun Karadeniz kıyısındaki ilçesi İnebolu'ya, oradan İstiklal Yolu üzerinden Ankara'ya taşınmıştır. Böylece ordumuz Milli Mücadele'mizin kaderini tayin edecek olan Sakarya Meydan Muharebesi'ne hazır hâle getirilmiştir.
Bu bilgilere göre Türk milletinin;
I. vatansever
II. çağdaş,
III. özverili,
IV. azimli ve kararlı
özelliklerinden hangileri doğrultusunda hareket ettiği söylenebilir?
Mustafa Kemal'in bu sözlerinden hareketle aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
TBMM'de Mustafa Kemal Paşa'nın liderliğine inanan ve askeri yeteneklerine güvenen milletvekilleri, onun başkomutanlığa getirilmesini istiyordu. Muhalif milletvekillerinin de aynı yönde görüş belirtmesi, orduya olan güvenin ve yaşanan tehlikenin ciddiyetinin göstergesiydi. 5 Ağustos 1921'de kabul edilen Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa'ya meclisin olağanüstü yetkilerini (yasama, yürütme) üç ay süreyle kullanma hakkı verildi. Bu süre gerektiğinde uzatilabilecekti.
Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Bu metinden hareketle;
I. Anadolu halkı, Milli Mücadele'ye maddi ve manevi destek sağlamıştır.
II. Türk halkının bağımsızlık azmi toplumsal bir seferberliğin oluşmasına neden olmuştur.
III. Savaşın sadece cephede askerlerin yürüttüğü bir mücadele olmadığı anlatılmak istenmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Türk ordusunun savunma gücünü artırmak amacıyla gerçekleştirilen hazırlıklardan biri değildir?
Bu metinden hareketle,
I. Mustafa Kemal, savunma anlayışını vatanın her bölgesini kapsayacak şekilde genişletmiştir.
II. Yunan ordusu, Ankara'yı ele geçirmek amacıyla taarruza geçmiştir.
III. Türk kuvvetleri, düşman saldırısını kısa sürede geri püskürtmüştür.
IV. Muharebe geniş bir alanda gerçekleşmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Aşağıda Sakarya Muharebesi'nin ortaya çıkardığı sonuçlar verilmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
16 Mart 1921'de Sovyetler Birliği ile TBMM Hükümeti arasında Moskova Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmada doğu sınırlarımızla ilgili bazı konular çözüme kavuşturulamamıştır. 13 Ekim 1921'de Sovyetler Birliği'ne bağlı Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile Kars Antlaşması imzalanmıştır. Doğuda günümüzde de geçerli olan sınırlarımızın belirlendiği bu antlaşmanın önemli maddeleri şunlardır:
· İstanbul'un güvenliği sağlandığı takdirde, Boğazlar ticarete açılacak.
· Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan; Türkiye'nin tanımadığı bir anlaşmayı tanımayacak.
· Nahçıvan bölgesine muhtariyet (özerklik) verilecek.
· Taraflar arasında ticaret, gümrük, saglik ve güvenlik konularında ortak tedbirler alınacak.
Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Büyük Taarruz öncesinde yapılan başlıca hazırlıklar şunlardır:
· Orduya taarruz için gerekli eğitimler verilmiştir.
· 20 Temmuz 1922'de Mustafa Kemal'in başkomutanlık görevi zafer kazanilincaya kadar uzatılmıştır.
· Tekâlif-i Milliye Emirleri bütün yurtta uygulanmıştır.
· İstanbul'dan Anadolu'ya silah, cephane ve çeşitli malzemeler nakledilmiştir.
· Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal Bey, siyasi destek aramak üzere Avrupa'ya göndermiştir.
Buna göre,
I. Türk ordusunun, hem askeri hem siyasi yönden desteklenmeye çalışıldığına.
II. Halktan toplanan kaynakların ordunun ihtiyaçları için kullanıldığına,
III. Başkomutanlık görevinin uzatılmasının, taarruza duyulan güveni yansıttığına
ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir?
Türk ordusunun Sakarya Meydan Muharebesi'nde kazandığı başarıdan sonra, işgal ettiği topraklarımızda daha fazla tutunamayacağını gören Fransa, TBMM ile antlaşma yapmak istediğini bildirmiştir. İki taraf arasında Ankara'daki görüşmeler sonunda Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921) imzalanmıştır. Ankara Antlaşması'nın önemli maddeleri şunlardır:
· Türkiye-Suriye sınırı, İskenderun Körfezi'nin güneyindeki Payas'tan başlayacak; Meydanıekbez'e, oradan da Nusaybin ve Cizre'den geçerek Fırat'a ulaşacak.
· Fransızlar Güneydoğu Anadolu'da işgal ettikleri yerlerden çekilecekler.
· İskenderun ve Antakya (Hatay) için özel bir yönetim kurulacak, Türk kültürünün gelişmesi için her türlü önlem alınacak.
· İki taraf savaş durumuna son verecek ve savaş esirlerini serbest bırakacak.
· Antlaşmanın imzalanmasını izleyen iki ay içinde Fransız kuwvetleri tespit edilen sınırın güneyine, Türk kuvvetleri ise kuzeyine çekilecek.
Bu antlaşma maddelerine göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Buna göre iki tarafın birbirlerine sundukları barış önerisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Bu metinden hareketle aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile kazanılan zaferi Mustafa Kemal Paşa şöyle tanımlamıştır:
Mustafa Kemal'in bu sözlerinden hareketle,
I. Bu zafer, hem ordu hem de milletin azim ve kararlılığı sayesinde elde edilmiştir.
II. Planlı ve sistemli bir hazırlık süreciyle savaş kazanılmıştır.
III. Bu sözler, onun milletine duyduğu güveni ve bağlılığı ortaya çıkarmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Bu parçadan hareketle,
I. Türk ordusunun ilerleyişi İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıklarına neden olmuştur.
II. Mudanya Ateşkesi, Türk ordusunun İstanbul'u işgal etmesiyle imzalanmıştır.
III. İngiltere, Yunanistan'a askeri yardımda bulunmuştur.
IV. Türk ve İngiliz orduları arasında savaş tehlikesi yaşanmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın maddelerinden bazıları şunlardır:
· Turkiye ile Yunanistan arasındaki silahlı çatışmalara son verilecek.
· Yunanlar, 15 gün içinde Doğu Trakya'yı boşaltacak ve TBMM Hükümeti'ne teslim edecek.
· Türkiye, barış sağlanıncaya kadar burada emniyet ve asayişin sağlanması için sekiz bin jandarma bulunduracak.
· İstanbul ve Boğazlar TBMM Hükümeti yönetimine bırakılacak.
· İtilaf Devletleri kuvvetleri barış anlaşması imzalanincaya kadar İstanbul'da kalacak.
Bu maddelerden hareketle,
I. Milli Mücadele'nin askeri safhası tamamlanmıştır.
II. Osmanlı Devleti hukuken sona ermiştir.
III. Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan işgalden kurtarılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Testi Değerlendir