Hava tahmin balonları üzerlerinde atmosferdeki sıcaklık, basınç, nem, rüzgâr hızı gibi değerleri ölçebilen aletleri bulundururlar. Kauçuktan üretilen bu balonlar genellikle havadan daha az yoğun olan helyum gazıyla doldurulurlar. Helyum gazının yoğunluğunun havadan daha az olması balonun atmosferde hızla yükselmesini sağlar.
Balon iki saatte yaklaşık 35 kilometre yüksekliğe ulaşabilir. Balon yükseldikçe genişler. Başlangıçta 2 metre olan çapı yükseldikçe 8 metreye ulaşabilir. Giderek genisleyen balon sonunda bu genişlemeye dayanamayıp patlar.
Üzerinde bulunan ölçüm cihazları açılan bir paraşüt yardimiyla yere yumusak bir inis yapar.
Aşağıdaki verilen ifadelerden hangisi helyum balonlarının havada yükseldikten belli bir süre sonra patlamasının nedenini en iyi açıklamaktadır?
Toricelli'nin yaptığı bu deneyler ile ilgili,
I. Cam borudaki cıvanın yüksekliği cam borunun şekline bağlı değildir.
II. Deney yapılırken Toricelli cam borunun içinde hava kalmamasına dikkat etmiştir.
III. Cam borudaki cıva seviyesinin 76 cm'de sabit kalmasını sağlayan etken açık hava basıncıdır.
verilenlerden hangileri doğrudur?
İçi boş metal varil, kapağı açılarak alttan ısıtılmaya başlanıyor. Bir süre ısıtıldıktan sonra varilin kapağı kapatılıyor ve varil ocak üzerinden alınıyor. Daha sonra varilin üzerine soğuk su tutuluyor ve aniden Şekil II’deki gibi varilin içe doğru büzüştüğü gözleniyor.
Yapılan bu deney ve gözlem sonuçlarıyla ilgili,
I. Varili alttan ısıtmak varil içindeki havanın yükselmesine ve varil içerisindeki tanecik sayısının azalmasına sebep olmuştur.
II. Varilin büzüşmesinin nedeni açık hava basıncının varil içindeki gaz basıncından büyük olmasıdır.
III. Varilin üzerine soğuk su tutulması varil içindeki gaz basıncının artmasına neden olmuştur.
yargılarından ifadelerden hangileri doğrudur?
Kaynama noktası sıvılar için ayırt edici bir özelliktir. Fakat sıvıların kaynama noktasını etkileyen bir değişken de basınçtır. Sıvı yüzeyinde oluşan buhar basıncı, dış basınca (sıvı ağzı açık bir kapta bulunuyorsa atmosfer basıncına) eşit olduğunda sıvı kaynamaya başlar. Deniz seviyesinden yükseklere doğru çıkıldıkça açık hava basıncı azalır. Açık hava basıncının yüksek olduğu yerlerde kaynama noktası da yüksektir.
Bir araştırmacı özdeş üç kap içerisindeki ilk sıcaklıkları ve kütleleri eşit suları farklı illerde özdeş şartlar altında kaynayıncaya kadar ısıtmış ve kaynama sürelerini not etmiştir.
Verilen bilgiler ile tablodaki rakım değerleri incelendiğinde,
I. Suyun en kısa sürede kaynadığı il Muş ilidir.
II. Su en geç İzmir ilinde kaynar.
III. Suyun kaynama noktasının en küçük değeri Muş ilinde ölçülür.
IV. Suların kaynama süreleri arasındaki ilişki Muş > Isparta > Ankara > İstanbul > İzmir şeklindedir.
verilen ifadelerden hangileri doğru olur? (Rakım bir yerin deniz seviyesinden ortalama yüksekliğidir.)
Aşağıda bir deneyin aşamaları ve açıklamaları verilmiştir. Deney sonucunda şişenin ağzına takılan balonun şişenin içine doğru itildiği gözlendiğine göre,
I. Şişeye sıcak su konulması ve ardından bekletilip suyun dökülmesi ile şişenin sıcaklığı artar. Şişe içindeki gaz basıncı azalır.
II. Şişe buzlu su bulunan kaba daldırıldığında şişenin içindeki gaz basıncı açık hava basıncından büyük olduğundan balon şişenin içine doğru hareket eder.
III. Deney sıvı basıncının cisimler üzerindeki etkisini gözlemlemek amacıyla tasarlanmıştır.
verilen yorumlardan hangileri doğrudur?
Bilgi: Esnek balonlar kapalı bir kap görevi görür. Esnek balonlarda iç basınç, dış basınca her zaman eşit olur.
Yapılan bu gözlemle ilgili olarak,
I. Balon patlayincaya kadar balonun içindeki gaz basıncı açık hava basıncına eşittir.
II. Balonun düzgün şişmesinin nedeni içine üflenen havanın, balonun tüm iç yüzeyine eşit basınç uygulamasıdır.
III. Balonun içindeki hava miktarı arttıkça balonun iç yüzeyindeki gaz basıncı da artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
Gerekli Malzemeler: Pet şişe, pipet, oyun hamuru, balon, su
Deneyin Yapılışı:
· Pet sise delinerek pipet ağzı üste bakacak şekilde pet şişeye geçirilir.
· Petşişe su ile doldurulur.
· Pet sisenin pipet geçirilen deliğinin etrafı oyun hamuruyla hava almayacak şekilde kapatılır.
· Balon şişirilerek pet şişenin ağzına takılır.
Deney Sonucu:
Balonun hacminin giderek küçüldüğü ve pipetten suyun aktığı görülür. Yukarıda basit malzemeler kullanılarak yapılan su çeşmesi etkinliği verilmiştir.
Bu etkinlikle ilgili olarak,
I. Balon şişenin ağzından alınırsa su akışı durur.
II. Balona bir kuvvet uygulanıp sıkıştırıldığında pipetten akan suyun akış hızı artar.
III. Balon ve şişenin içindeki toplam basınç, açık hava basıncından büyük olduğundan pipetten su akışı gerçekleşir.
IV. Pipetin ucu aşağıya bakacak şekilde döndürülürse, sıvı akışı durur.
verilen yorumlardan hangileri doğrudur?
Ahmet Öğretmen; balon, su, kavanoz ve kâğıt parçaları kullanarak aşağıdaki deney düzeneğini hazırlıyor.
I. İşlem: Balonun içini su ile doldurarak balonu şişe içine sokmaya çalışıyor. Ancak başaramıyor. (Şekil I)
II. İşlem: Kavanozun içine yanan kâğıt parçası atıp içi su dolu balonu şişenin üzerine bırakıyor. Balonun kendiliğinden şişenin içine doğru hareket ettiğini gözlemliyor (Şekil II)
Yapılan bu deney ve gözlem ile ilgili,
★: Açık hava basıncının varlığını kanıtlamak için tasarlanmıştır.
●: Kavanoz içine atılan yanan kâğıt parçası kavanoz içindeki havanın basıncını artırmıştır.
■: Şekil II'de balonun kavanozun içine doğru hareket etmesinin sebebi, açık hava basıncının kavanoz içindeki gazın basıncından fazla olmasıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Aycan Öğretmen basınç konusuyla ilgili bir deney tasarlıyor. Deney için iki özdeş su bardağı ve mum kullanıyor.
Bardaklardan birinin içine mumu yerleştirip mumu yakıyor. Daha sonra diğer bardağı ters çevirip bardakların arasına nemli kâğıt koyarak bardakları birleştiriyor.
Etkinliği hatasız bir şekilde tamamlayan bir öğrencinin yaptığı işaretleme aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Fen bilimleri öğretmeni laboratuvarda aşağıdaki deney düzeneğini kuruyor.
İçerisinde bir miktar su bulunan teneke kutuyu ısıtıyor. Teneke kutudan buhar çıkmaya başlayınca, ısıtma işlemini bitirip kutunun ağzını kapatıyor. Ardından içerisinde buzlu su olan bir kaba teneke kutuyu daldırıp bir süre bekliyor. Bir süre sonra teneke kutunun içe doğru büzüldüğünü gözlemliyor.
Buna göre yapılan deney ile ilgili,
I. Teneke kutunun içe doğru büzülmesi açık hava basıncının varlığını kanıtlamıştır.
II. Isıtma işlemi teneke kutu içerisindeki iç basıncın artmasına neden olmuştur.
III. Kutu aynı sıcaklıkta deniz seviyesinden daha yüksek bir yere götürülürse eski hâline geri dönebilir.
yargılarından hangileri yanlıştır?
Bir araştırmacı açık hava basıncını ölçmek için O °C sıcaklılkta ve deniz seviyesinde aşağıdaki deney düzeneğini hazırlamıştir. Yapılan bu deney ile ilgili,
I. Deney deniz seviyesinden daha yüksek bir yerde tekrarlanırsa h, yüksekliği artar.
II. Deney deniz seviyesinde -10 °C sıcaklıkta tekrarlanırsa h, seviyesi artar.
III. Bu düzenekte cam borunun kalınlığı artırılırsa h, seviyesi değişmez.
gözlemlerinden hangileri doğru olur?
Testi Değerlendir