Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konu! Doğal afetler hem çok ilginç hem de hakkında bilgi sahibi olmamız gereken önemli bir konu. Gel şimdi, kitabındaki bu sayfayı birlikte inceleyelim ve sanki birer araştırmacı gibi konuyu adım adım çözelim.
Soru 1: Afet sözcüğünün anlamını araştırınız.
Haydi gel, bu kelimenin ne anlama geldiğine ve kitabımızın bize ne anlattığına birlikte bakalım.
Adım 1
Kitabımızda afetlerin, bizim yani insanların gücüyle engelleyemediği büyük ve tehlikeli olaylar olduğu söyleniyor. Mesela çok güçlü bir fırtınayı veya bir depremi durduramayız, değil mi? İşte bu tür olaylara genel olarak afet diyoruz.
Adım 2
Eğer bu afetler doğa olayları sonucunda kendiliğinden meydana geliyorsa, onlara “Doğal Afet” adını veriyoruz. Kitabımızda da sel, fırtına, deprem, dolu gibi örnekler verilmiş.
Adım 3
Ne yazık ki bu doğal afetler, hem bizlerin canına hem de evimiz, arabamız gibi eşyalarımıza (yani malımıza) zarar verebilir. Bu yüzden onlara karşı her zaman bilinçli ve hazırlıklı olmalıyız.
Soru 2: İlk görseldeki su baskını nedir ve neden olur? Bu doğal afetin adı nedir?
Hemen ilk resme ve altındaki açıklamaya bakalım. Gördüğün gibi her yer sular altında kalmış.
Adım 1
Bu gördüğümüz doğal afetin adı Sel‘dir. Sel, suların normalde olmaması gereken yerleri, mesela sokakları, evleri, tarlaları kaplamasıdır.
Adım 2
Peki, sel neden olurmuş? Kitabımız bize iki önemli neden söylüyor:
- Çok aşırı yağan yağmurlar.
- Bahar gelince dağlardaki karların hızla erimesi.
Adım 3
Bu iki durum yüzünden nehirlerdeki, derelerdeki (yani akarsulardaki) su seviyesi çok yükselir ve yatağına sığamaz, etrafa taşar. İşte bu taşma sonucunda sel meydana gelir.
Soru 3: İkinci görseldeki karların dağdan aşağıya doğru kayması olayına ne ad verilir ve bu olay nasıl gerçekleşir?
Şimdi de karlı dağların olduğu o etkileyici ikinci resme odaklanalım. Orada büyük bir hareketlilik var.
Adım 1
Dağların tepesinden aşağıya doğru hızla kayan bu dev gibi kar yığınlarına Çığ adı verilir. Çığ da tehlikeli bir doğal afettir.
Adım 2
Çığın nasıl oluştuğunu şöyle anlatabiliriz:
- Önce dağların yüksek yerlerinde çok fazla kar birikir.
- Sonra bu biriken büyük kar tabakası bir yerden kopar.
- Kopan kar, aşağı doğru yuvarlandıkça daha da fazla karı önüne katar ve kocaman bir kar dağına dönüşür.
- Bu dev kar kütlesi, önüne ne çıkarsa sürükler ve eğer insanların yaşadığı bir yere ulaşırsa büyük bir felakete yol açar.
Unutmayalım ki, doğal afetleri engelleyemeyiz ama onları öğrenerek ve gerekli önlemleri alarak zararlarını en aza indirebiliriz. Bu konuları öğrenmen çok değerli!
