5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 96
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle kitabımızın 96. sayfasında yer alan “Kur’an-ı Kerim’in İç Düzeni” konusuna bir başlangıç yapıyoruz. Önümüzde çok güzel bir Kur’an-ı Kerim sayfası var. Gelin, bu sayfa hakkındaki soruları birlikte cevaplayarak Kur’an’ı daha yakından tanıyalım.
Soru 1: Daha önce Kur’an-ı Kerim’in sayfası gördünüz mü? Burada neler dikkatinizi çekti?
Sevgili çocuklar, eminim birçoğunuz daha önce evinizde, camide veya bir yakınınızın evinde Kur’an-ı Kerim’i görmüşsünüzdür. Belki de Kur’an okumayı öğrenenleriniz bile vardır. Şimdi hep birlikte kitabımızdaki bu sayfaya (Görsel 3.1) odaklanalım ve bir dedektif gibi ipuçlarını arayalım.
Adım 1: İlk olarak yazının bizim kullandığımız harflerden çok farklı olduğunu görüyoruz, değil mi? Çünkü Kur’an-ı Kerim, Arapça olarak indirilmiştir. Bu yüzden harfleri ve yazılışı farklıdır. Ayrıca bizim yazdığımız gibi soldan sağa değil, sağdan sola doğru yazılır ve okunur.
Adım 2: Sayfanın kenarlarındaki, köşelerindeki ve sûre başlıklarındaki o rengarenk, çiçek gibi desenler gözümüze çarpıyor. Bu güzel süsleme sanatına “tezhip” adı verilir. Bu süslemeler, Allah’ın (c.c.) kitabına duyulan derin saygının ve sevginin bir ifadesidir.
Adım 3: Cümlelerin sonlarında bulunan küçük, yuvarlak ve süslü işaretleri fark ettiniz mi? İşte onlar, ayetlerin bittiği yerleri gösteren özel işaretlerdir. Her biri birer sanat eseri gibidir.
Soru 2: Görsel 3.1’i inceleyerek Kur’an’ın sayfa düzeniyle ilgili gördüklerinizi not ediniz.
Harika bir gözlem sorusu! Şimdi Kur’an-ı Kerim sayfasının düzenini daha detaylı inceleyelim ve neler gördüğümüzü madde madde yazalım. Bu düzen, Kur’an’ı okumamızı ve anlamamızı kolaylaştıran çok önemli özellikler içerir.
- Sûre Başlığı: Sayfaların üst kısımlarında, süslü bir çerçevenin içinde o bölümde başlayan sûrenin (yani Kur’an’daki bölümlerin) adı yazar. Görselde sağ sayfada “Sûretü’n-Nebe'” yani “Nebe Sûresi” yazısını görüyoruz. Ayrıca yanında “Mekkiyye” ifadesi var, bu da sûrenin Mekke şehrinde indirildiğini bize bildirir.
- Besmele: Çoğu sûrenin başında “Bismillahirrahmanirrahim” yazar. Bu, “Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla” anlamına gelir ve bir işe başlarken olduğu gibi, sûreye başlarken de Allah’ın adını anmamızı sağlar.
- Âyet Durakları: Her cümlenin sonunda gördüğümüz o küçük, süslü, yuvarlak işaretlere “durak” denir. İçlerinde de bir sayı yazar. Bu sayı, o cümlenin sûrenin kaçıncı âyeti olduğunu gösterir. Mesela ilk cümlenin sonundaki durakta Arapça ١ (1) rakamını görüyoruz. Bu, Nebe Sûresi’nin 1. âyeti demektir.
- Sayfa Numarası: Tıpkı diğer kitaplar gibi, Kur’an’ın da sayfa numaraları vardır. Genellikle sayfanın üst veya alt köşesinde yer alır. Görselde sağdaki sayfanın numarası ٥٨٢ (582), soldakinin ise ٥٨٣ (583)’tür.
- Cüz Gülü: Sayfanın kenar boşluğunda, diğerlerinden daha büyük ve dikkat çekici bir süsleme bulunur. Buna “cüz gülü” denir. Kur’an-ı Kerim, okumayı kolaylaştırmak için 30 eşit parçaya bölünmüştür ve her bir parçaya cüz denir. Bu işaretler, hangi cüzde olduğumuzu bize gösterir.
Soru 3: Kur’an-ı Kerim’in sayfalarına dair neleri merak ettiğinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Merak etmek, öğrenmenin en güzel yoludur! Bu sayfaları inceledikten sonra aklınızda mutlaka bazı sorular canlanmıştır. İşte benim aklıma gelen ve belki sizin de merak ettiğiniz bazı sorular:
Acaba Kur’an’da kaç tane sûre var?
Sûrelerin isimleri ne anlama geliyor ve bu isimleri kim vermiş?
Neden bazı sûreler çok uzunken bazıları çok kısa?
Bu güzel süslemeleri (tezhip) yapmak çok zor mudur?
“Mekkî” ve “Medenî” sûreler arasında ne gibi farklar vardır?
Bu harika soruların cevaplarını bu ünitemizde ve ilerleyen derslerimizde hep birlikte öğreneceğiz. Aklınıza takılanları her zaman sormaktan çekinmeyin, sevgili çocuklarım.