Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte veri analizi konusunu pekiştireceğimiz iki güzel soru çözeceğiz. Bu sorularda, bize verilen tabloları en uygun grafik türleriyle nasıl göstereceğimizi öğrenecek ve bu grafikleri nasıl çizeceğimizi adım adım göreceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Sıra Sizde 3: Aşağıdaki tabloda bir evde 8 ayda kullanılan doğal gaz ve su miktarları metreküp olarak verilmiştir. Tablodaki verileri hangi grafik türü ile göstermenin daha uygun olabileceğini belirleyiniz ve bu grafiği çiziniz.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruda iki farklı verinin (doğal gaz ve su) belirli bir zaman aralığındaki (aylara göre) değişimini inceliyoruz. Bir verinin zaman içindeki artışını, azalışını veya değişimini göstermek için en uygun grafik türü çizgi grafiğidir. Çizgi grafiği, verilerdeki trendleri ve iniş çıkışları çok net bir şekilde görmemizi sağlar. Bu nedenle bu tablo için en uygun grafik türü çizgi grafiğidir.
Şimdi gelin, bu grafiği birlikte çizelim.
Unutmayın: Grafiği çizerken eksenleri doğru isimlendirmek ve ölçekleri düzgün ayarlamak çok önemlidir.
Adım 1: Eksenleri Belirleyelim
- Yatay Eksen (X ekseni): Bu eksene zamanı, yani Ayları yazarız. (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık, Ocak, Şubat, Mart, Nisan)
- Dikey Eksen (Y ekseni): Bu eksene ise miktarları, yani Kullanım Miktarını (metreküp) yazarız. Tablodaki en büyük değer 80 olduğu için, dikey ekseni 0’dan başlayarak en az 80’e kadar, örneğin 10’ar 10’ar olacak şekilde ölçeklendirebiliriz. (0, 10, 20, 30, … , 80, 90)
Adım 2: Veri Noktalarını İşaretleyelim
Şimdi her iki veri türü için de aylara karşılık gelen miktarları grafikte noktalarla işaretleyeceğiz. İki farklı veri olduğu için iki farklı renkli kalem kullanmak işimizi kolaylaştırır. Örneğin, Doğal Gaz için mavi, Su için kırmızı renk kullanalım.
Doğal Gaz (Mavi Noktalar):
- Eylül: 20
- Ekim: 40
- Kasım: 60
- Aralık: 70
- Ocak: 80
- Şubat: 70
- Mart: 40
- Nisan: 30
Su (Kırmızı Noktalar):
- Eylül: 15
- Ekim: 20
- Kasım: 15
- Aralık: 15
- Ocak: 20
- Şubat: 25
- Mart: 20
- Nisan: 25
Adım 3: Noktaları Birleştirelim ve Gösterge Ekleyelim
İşaretlediğimiz mavi noktaları sırasıyla bir çizgi ile birleştirelim. Bu çizgi bize doğal gaz tüketiminin aylar içindeki değişimini gösterecektir.
Aynı şekilde kırmızı noktaları da kendi aralarında sırasıyla bir çizgi ile birleştirelim. Bu da su tüketiminin değişimini gösterecektir.
Sonuç:
Son olarak, grafiğin bir köşesine hangi rengin hangi veriye ait olduğunu gösteren küçük bir kutucuk (buna gösterge veya lejant diyoruz) eklemeliyiz. Örneğin:
- — Doğal Gaz
- — Su
Böylece, kış aylarında doğal gaz tüketiminin nasıl zirve yaptığını ve sonra tekrar düştüğünü, su tüketiminin ise daha stabil bir seyir izlediğini grafiğimizde net bir şekilde görebiliriz.
Sıra Sizde 4: Bir okulun kütüphanesindeki kitapların türlerine göre sayılarını gösteren tablo aşağıda verilmiştir. Tablodaki verilerin en uygun hangi grafik türü ile gösterebileceğini belirleyiniz. Belirlediğiniz grafiğin çizimini aşağıdaki kareli zemine yapınız.
Çözüm:
Bu soruda ise farklı kategorilerdeki (kitap türleri) verileri birbiriyle karşılaştırmamız isteniyor. Hangi türden ne kadar kitap olduğunu kıyaslamak için kullanabileceğimiz en uygun grafik türü sütun grafiğidir. Sütun grafiği, farklı gruplardaki veri miktarlarını görsel olarak karşılaştırmak için harikadır.
Hadi şimdi sütun grafiğimizi çizelim!
Adım 1: Eksenleri Belirleyelim
- Yatay Eksen (X ekseni): Bu eksene kategorileri, yani Kitap Türlerini yazarız. (Anı, Roman, Hikâye, Gezi, Şiir, Biyografi)
- Dikey Eksen (Y ekseni): Bu eksene ise sayıları, yani Kitap Sayısını yazarız. Tablodaki en büyük değer 35 olduğu için, dikey ekseni 0’dan başlayarak 40’a kadar, örneğin 5’er 5’er olacak şekilde ölçeklendirebiliriz. (0, 5, 10, 15, … , 35, 40)
Adım 2: Sütunları Çizelim
Şimdi her kitap türü için, tablodaki sayıya karşılık gelen yüksekliğe kadar bir sütun çizeceğiz. Sütunların daha güzel görünmesi için aralarında eşit boşluklar bırakmaya özen gösterelim.
- Anı: Dikey eksende 25 sayısının hizasına kadar bir sütun çiziyoruz.
- Roman: Dikey eksende 35 sayısının hizasına kadar bir sütun çiziyoruz.
- Hikâye: Dikey eksende 30 sayısının hizasına kadar bir sütun çiziyoruz.
- Gezi: Dikey eksende 15 sayısının hizasına kadar bir sütun çiziyoruz.
- Şiir: Dikey eksende 10 sayısının hizasına kadar bir sütun çiziyoruz.
- Biyografi: Dikey eksende 5 sayısının hizasına kadar bir sütun çiziyoruz.
Adım 3: Grafiğe Başlık Ekleyelim
Grafiğimizin ne hakkında olduğunu belirtmek için üst kısmına bir başlık eklemek her zaman iyidir. Örneğin: “Okul Kütüphanesindeki Kitap Türlerinin Dağılımı”.
Sonuç:
Çizdiğimiz bu sütun grafiğine baktığımızda, kütüphanede en çok roman, en az ise biyografi kitabı olduğunu bir bakışta anlayabiliriz. Ayrıca diğer türleri de kolayca birbiriyle kıyaslayabiliriz.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Unutmayın, doğru grafik türünü seçmek, verileri doğru ve etkili bir şekilde anlatmanın ilk adımıdır. Başarılar dilerim!