Merhaba sevgili öğrencim, gönderdiğin görseldeki Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sorularını senin için adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğim. Bu tür metne dayalı sorular, dikkatli okuma becerimizi ölçer. Haydi başlayalım!
21. Bu metinde aşağıdaki bilgilerden hangisine değinilmemiştir?
Bu soruda bizden, okuduğumuz metinde yer almayan bilgiyi bulmamız isteniyor. Bu tür “değinilmemiştir” veya “çıkarılamaz” gibi olumsuz soru köklerine çok dikkat etmeliyiz. Şimdi şıkları metinle karşılaştırarak tek tek inceleyelim.
Adım 1: Şıkları metinle kontrol edelim.
- A) Ebu Süfyan, henüz iman etmemiş olmasına rağmen Heraklius’un Allah Resulü (sav) ile ilgili sorularına doğru yanıtlar vermiştir.
Metinde, Heraklius’un Peygamberimizin yalan söyleyip söylemediğini ve sözünü tutup tutmadığını sorduğu, Ebu Süfyan’ın ise “onun hiç yalan söylemediğini ve verdiği sözleri tuttuğunu ifade ettiği” yazıyor. Bu, Ebu Süfyan’ın doğruyu söylediğini gösterir. Yani bu bilgi metinde var. - B) Hz. Peygamber; insanlara Allah’a (cc) ortak koşmamayı, namazı, sadakayı, dürüst ve iffetli olmayı, akrabalarla iyi geçinmeyi öğütlemiştir.
Metnin son cümlesinde Ebu Süfyan, Peygamberimizin tam olarak bunları öğütlediğini söylüyor: “Allah’a (cc) ortak koşmadan kulluk etmeyi, namaz kılmayı, sadaka vermeyi, dürüst ve iffetli olmayı, akrabalarla irtibatı devam ettirmeyi öğütlediğini söyledi.” Bu bilgi de metinde açıkça var. - C) Heraklius, Hz. Muhammed (sav) ile ilgili öğrendiği özelliklerin doğru olması hâlinde ayaklarının bastığı yerlere yakında o zâtın sahip olacağını söylemiştir.
Metni tekrar okuduğumuzda, Heraklius’un sorular sorduğunu ve Ebu Süfyan’ın cevap verdiğini görüyoruz. Ancak Heraklius’un bu cevaplardan sonra ne düşündüğü veya ne söylediği hakkında metinde hiçbir bilgi yok. Bu cümle metinde yok. - D) Hz. Peygamber Heraklius’a bir mektup göndererek onu İslam’a davet etmiş, o da Mekkeli tüccarlardan İslam ve Hz. Peygamberle ilgili bilgi toplamıştır.
Metnin ilk cümlesi “Allah Resulü (sav), Bizans kralı Heraklius’a bir mektup göndererek onu İslam’a davet etti.” diyor. Devamında da Heraklius’un Şam’daki Mekkeli tüccarları (Ebu Süfyan ve arkadaşlarını) davet edip onlardan bilgi aldığı anlatılıyor. Bu bilgi de metinde var.
Adım 2: Metinde olmayan bilgiyi bulduk. C şıkkındaki ifade, metinde geçmeyen bir bilgidir.
Sonuç olarak, metinde değinilmeyen bilgi C seçeneğinde verilmiştir.
Doğru Cevap: C
22. Bu metne göre Heraklius’la ilgili
I. Ebu Süfyan’ı dinledikten sonra Müslüman olmuştur.
II. Hz. Peygamber’in geçmişi hakkında araştırma yapmıştır.
III. Hz. Peygamber’in mektubuna hemen cevap vermiştir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Bu soruda ise sadece metne bakarak Heraklius hakkında çıkarabileceğimiz doğru sonuçları bulmamız gerekiyor. Yine metnin dışına çıkmadan, sadece okuduklarımıza göre karar vereceğiz.
Adım 1: Verilen ifadeleri tek tek metinle karşılaştıralım.
- I. Ebu Süfyan’ı dinledikten sonra Müslüman olmuştur.
Metinde Heraklius’un Ebu Süfyan’ı dinlediği anlatılıyor ama sonrasında Müslüman olup olmadığına dair hiçbir bilgi verilmiyor. Bu yüzden bu ifadeye metinden ulaşamayız. Yanlış. - II. Hz. Peygamber’in geçmişi hakkında araştırma yapmıştır.
Evet, Heraklius ticaret için Şam’da bulunan Ebu Süfyan ve arkadaşlarını çağırıp onlara Peygamberimizin geçmişi ve karakteri hakkında (yalan söylemesi, sözünü tutması gibi) sorular soruyor. Bu bir araştırma yapmaktır. Bu ifade metne göre Doğru. - III. Hz. Peygamber’in mektubuna hemen cevap vermiştir.
Metinde Heraklius’un mektup aldığı yazıyor ama bu mektuba cevap verip vermediği, verdiyse ne zaman verdiği hakkında hiçbir bilgi yok. Bu yüzden bu ifadeye de metinden ulaşamayız. Yanlış.
Adım 2: Doğru olan ifadeyi belirleyelim.
Gördüğün gibi, metne göre doğru olan tek ifade II numaralı ifadedir.
Doğru Cevap: B) Yalnız II
23. Bu metinde Hz. Peygamber’in sahip olduğu
I. emanet,
II. fetanet,
III. sıdk,
IV. tebliğ
özelliklerinden hangilerine yer verilmiştir?
Bu soruyu çözebilmek için önce bu kavramların anlamlarını hatırlayalım ve sonra metinde bu özelliklere dair ipuçları arayalım.
Sıdk: Doğru sözlü olmak, asla yalan söylememek.
Emanet: Güvenilir olmak, verilen sözü tutmak, emanete ihanet etmemek.
Tebliğ: Allah’tan aldığı mesajları insanlara eksiksiz olarak iletmek.
Fetanet: Çok zeki, akıllı ve anlayışlı olmak.
Adım 1: Metinde bu özelliklerin karşılıklarını arayalım.
- I. emanet (güvenilirlik): Metinde Heraklius, Peygamberimizin “verdiği sözü bozup bozmadığını” soruyor. Ebu Süfyan ise onun “verdiği sözleri tuttuğunu” söylüyor. Sözünü tutmak, güvenilir olmanın yani emanet sıfatının bir göstergesidir. Dolayısıyla bu özellik metinde var.
- III. sıdk (doğruluk): Metinde Heraklius, Peygamberimizin “yalan söyleyip söylemediğini” soruyor. Ebu Süfyan ise “onun hiç yalan söylemediğini” ifade ediyor. Bu da onun doğru sözlü olduğunu yani sıdk sıfatını gösterir. Bu özellik de metinde var.
- IV. tebliğ (mesajı iletme): Metnin en başında Peygamberimizin, Bizans kralı Heraklius’a “bir mektup göndererek onu İslam’a davet ettiği” yazıyor. İslam’a davet etmek, Allah’ın mesajını iletmektir. Bu da tebliğ görevidir. Bu özellik de metinde var.
- II. fetanet (zekâ): Metinde Peygamber Efendimizin zekâsına, aklına veya bir sorunu çözme yeteneğine doğrudan bir vurgu yapılmamıştır. Olaylar daha çok onun ahlaki özelliklerini ön plana çıkarıyor. Bu yüzden bu metinden fetanet sıfatına doğrudan ulaşamayız.
Adım 2: Metinde yer alan özellikleri bir araya getirelim.
Metinde Peygamberimizin emanet, sıdk ve tebliğ özelliklerine açıkça yer verildiğini gördük. Bu da I, III ve IV numaralı maddelerdir.
Doğru Cevap: C) I, III ve IV