Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizinle hem çok eğlenceli hem de çok öğretici bir deney yapacağız. Hazırsanız başlayalım!
4. Read the steps and circle the correct words.
CAN YOU LIFT ICE WITH A PIECE OF STRING?
SCIENCE OR MAGIC?
Bu soru bize ipucu veriyor. Diyor ki “Bir ip parçasıyla buz kaldırabilir misin?” ve ardından “Bilim mi, sihir mi?” diye soruyor. Bu deneyin sonunda buzla bir şeyler yapacağımızı ve bunun sihir mi yoksa bilim mi olduğunu çözeceğimizi anlıyoruz. Şimdi bize verilen adımları dikkatlice okuyalım ve doğru kelimeleri yuvarlak içine alalım.
1. Melt / Freeze some water.
Adım 1: İlk adımda “Melt” (eritmek) veya “Freeze” (dondurmak) kelimelerinden birini seçmemiz isteniyor. Buzla bir deney yapacağımıza göre, suyu dondurmamız gerekiyor. Bu yüzden doğru kelime Freeze (dondurmak) olacaktır.
2. Mix / Put the ice in a cup of water.
Adım 2: Bu adımda “Mix” (karıştırmak) veya “Put” (koymak) kelimelerinden birini seçmeliyiz. Deneye başlamak için buzu bir su bardağının içine koyacağız. Bu yüzden doğru kelime Put (koymak) olacaktır.
3. Place / Cut the string on the ice.
Adım 3: Burada “Place” (yerleştirmek) veya “Cut” (kesmek) kelimeleri var. Buzun üzerine ipi yerleştireceğiz, kesmeyeceğiz. Bu yüzden doğru kelime Place (yerleştirmek) olacaktır.
4. Sprinkle some salt behind / on the string.
Adım 4: Şimdi “behind” (arkasına) veya “on” (üstüne) kelimelerinden birini seçmeliyiz. Deneyin işe yaraması için tuzu ipin üstüne serpmeliyiz. Bu yüzden doğru kelime on (üstüne) olacaktır.
5. Cover / Melt the cup.
Adım 5: Bu adımda “Cover” (kapatmak) veya “Melt” (eritmek) kelimeleri var. Bardağın içindekileri eritmek istemiyoruz, daha çok bir şeyi kapatmamız gerekiyor. Ancak buradaki kullanımda, buzun üzerinde çalışırken bardağı *örtmek* gibi bir şey yapmayacağız. Deneyin mantığına göre, buzun erimesini beklerken bir şey yapmamız veya bir adımı tamamlamamız bekleniyor. Adım 4’te tuzu serptik. Genellikle bu tür deneylerde tuzun etki etmesi için beklenir. Eğer bir şeyi “cover” (kapatmak) deseydi, belki de bardağın üzerini kapatırdık. Ancak resimlere baktığımızda, böyle bir şey yapılmadığını görüyoruz. Bu adımda en mantıklı seçim, belki de tuzun buz üzerindeki etkisini beklemek ve bu süreci “Melt” (eritmek) olarak adlandırmaktır. Ancak, daha önceki adımlarla tutarlı olarak, eğer “Cover” kelimesi bardağın üzerini kapatmak anlamında kullanılmış olsaydı, bu da bir seçenek olabilirdi. Yine de, deneyin genel akışına baktığımızda, tuzun konulması ve ardından bir bekleme süreci var. Bu bekleme süresi “melt” süreci ile ilgili olabilir.
Resimlere tekrar baktığımızda, 5. adımda buzun erimesini beklediğimiz veya tuzun etkisini gözlemlediğimiz bir aşama olduğunu varsayabiliriz. Bu yüzden Melt (eritmek) kelimesi, buzun erime sürecine işaret ettiği için daha uygun olabilir. Ancak, bu sorunun seçenekleri biraz kafa karıştırıcı olabilir. Eğer “Cover” kelimesi bardağın üzerini bir şeyle örtmek anlamına geliyorsa, bu da bir seçenek olabilir.
Deneyin amacına göre, tuz buzun erime noktasını düşürdüğü için, buz daha çabuk erir. Bu yüzden “Melt” kelimesi, bu sürece atıfta bulunuyor olabilir.
Bu noktada, deneyin amacını hatırlayarak ilerleyelim. Eğer “Melt” kelimesi, buzun erimesi süreciyle ilgiliyse, bu mantıklı. Eğer “Cover” kelimesi, bardağın üzerini örtmek anlamına geliyorsa, bu da bir işlem olabilir.
Yine de, genellikle bu tür deneylerde adım 5’te bir bekleme süreci olur. Bu bekleme süreci buzun erimesiyle ilgili olduğu için, Melt (eritmek) kelimesi burada daha anlamlı duruyor.
Ancak, soruda “cover the cup” şeklinde bir anlam da çıkabilir. Bu durumda, bardağın üzerini örtmek gibi bir şey yapılabilir. Ama resimlerde böyle bir şey yok.
Bu yüzden, deneyin amacına odaklanarak, tuzun buz üzerindeki etkisini beklediğimiz “erime” süreciyle ilgili olduğunu düşünerek Melt kelimesini seçiyorum.
6. Write / Count 1-50 and wait.
Adım 6: Son adımda “Write” (yazmak) veya “Count” (saymak) kelimelerinden birini seçmeliyiz. Deneyin sonunda genellikle bir süre bekleriz, bu bekleme süresini sayarak veya sadece bekleyerek geçirebiliriz. Bu durumda, 1’den 50’ye kadar sayıp beklemek de bir seçenek. Bu yüzden doğru kelime Count (saymak) olacaktır.
Sonuç:
Deneyin adımlarını tamamladığımızda, ipin buzun içine batıp donduğunu ve bu şekilde ipi kullanarak buzu kaldırabildiğimizi göreceğiz. Bu, sihir değil, tamamen bilimsel bir olaydır. Tuz, buzun erime noktasını düşürdüğü için ipin etrafındaki su daha çabuk donar ve ipi buzla birleştirir.
Açıklama:
Sevgili çocuklar, bu deneyde aslında buzun erime noktasını değiştiren bir madde kullandık: tuz! Normalde su 0 derecede donar ve buz olur. Ama suya tuz eklediğimizde, suyun donma noktası biraz daha düşer. Yani, tuzlu su normal sudan daha düşük sıcaklıklarda donar.
Biz ipi buzun üzerine koyup üzerine tuz serptiğimizde, tuz ipin etrafındaki buzun biraz erimesine neden olur. Ama aynı zamanda, tuzlu su normal sudan daha düşük sıcaklıklarda donduğu için, ipin etrafındaki su tekrar donarak ipi buza yapıştırır. İşte bu yüzden ipi çektiğimizde buz da bizimle birlikte gelir!
Bu deney bize bilimin ne kadar harika olduğunu gösteriyor. Gördüğünüz gibi, bu sihir değil, tamamen bilim! Harika birer bilim insanı olduğunuzu unutmayın!