1. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 109
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün noktalama işaretlerini öğreniyoruz ve bu harika alıştırmalarla bilgilerimizi pekiştireceğiz. Hadi başlayalım!
Verilen cümlelerde eksik bırakılan noktalama işaretlerini bulalım ve işaretleyelim.
Sevgili yavrularım, şimdi önümüzde bazı cümleler var. Bu cümlelerin sonuna hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini bulacağız. Unutmayalım, her cümlenin bir sonu vardır ve bu sonu en güzel şekilde noktalama işaretleriyle süsleriz.
1. Harikasın( ) Ödevini zamanında bitirdin.
Bu cümleye dikkat edelim. Cümle hem bir hayranlık ifadesi içeriyor hem de bir durumu bildiriyor. Bu tür durumlarda hem ünlem hem de nokta kullanabiliriz. Ancak burada cümlenin tamamı bir bildirme cümlesi olduğu için sonuna nokta koymak daha uygun olacaktır. İlk kısımdaki “Harikasın” ifadesi için “!” ünlem işareti koyarsak, cümlenin devamını da düşünmemiz gerekir. Bu durumda ilk boşluğa “!” ünlem işareti, ikinci boşluğa ise cümlenin tamamlandığını belirten “.” nokta işaretini koymalıyız.
a) .
b) ?
c) !
2. Lütfen, bana kalemini verir misin( )
Bu cümleye baktığımızda, birisinden bir şey istendiğini görüyoruz. İstek veya soru bildiren cümlelerin sonuna hangi noktalama işaretini koyuyorduk? Elbette soru işaretini! Yani buraya “? ” gelmeli.
a) .
b) ?
c) !
3. Çevremizi temiz tutalım( )
Bu cümle bize bir öneride bulunuyor, bir emir veya tavsiye veriyor. Bu tür cümlelerin sonuna nokta koyarız. Yani buraya “.” gelmeli.
a) .
b) ?
c) !
4. Hey( ) Bakar mısın?
Burada “Hey” kelimesi bir seslenme ve şaşırma ifadesi içeriyor. Bu yüzden buraya ünlem işareti “!” koymalıyız. Cümlenin devamı olan “Bakar mısın?” ise bir soru olduğu için sonuna soru işareti “?” gelmeli.
a) .
b) ?
c) !
5. Akşamları saat kaçta uyursun( )
Bu cümle, bir bilgi soruyor. Birisinden bir cevap bekleniyor. Bu tür cümlelerin sonuna hangi işareti koyuyorduk? Evet, doğru bildiniz! Soru işareti “?”.
a) .
b) ?
c) !
6. Çantami akşamdan hazırladım( )
Bu cümlede bir olayın gerçekleştiği anlatılıyor. Herhangi bir soru sormuyor veya bir duygu patlaması yok. Bu yüzden cümlenin sonuna nokta koymalıyız. Yani buraya “.” gelmeli.
a) .
b) ?
c) !
7. Tüh( ) Kedicik dışarıda kaldı.
Burada “Tüh” kelimesi bir üzüntü ifadesi. Üzüntü, sevinç, şaşırma gibi ani duyguları anlatan kelimelerin veya cümlelerin sonuna ünlem işareti koyarız. Bu yüzden ilk boşluğa “!” gelmeli. Cümlenin devamı ise durumu bildirdiği için sonuna nokta koyarız.
a) .
b) ?
c) !
Noktalama işaretlerini kaç kez kullandığımızı yazalım.
Şimdi de yaptığımız alıştırmalara göre hangi noktalama işaretini kaç kere kullandığımızı sayalım. Bu sayma işlemini dikkatli yapmalıyız.
Nokta (.)
Nokta işaretini kullandığımız cümleler şunlardı: 1. cümlenin sonu (bildirme kısmı için), 3. cümlenin sonu, 6. cümlenin sonu. Yani toplamda 3 kere nokta kullanmışız.
Soru İşareti (?)
Soru işareti kullandığımız cümleler: 2. cümlenin sonu, 4. cümlenin sonu (ikinci kısım), 5. cümlenin sonu. Yani toplamda 3 kere soru işareti kullanmışız.
Ünlem İşareti (!)
Ünlem işareti kullandığımız yerler: 1. cümlenin ilk kısmı, 4. cümlenin ilk kısmı, 7. cümlenin ilk kısmı. Yani toplamda 3 kere ünlem işareti kullanmışız.
Sonuçları aşağıdaki kutucuklara yazalım.
. → 3
? → 3
! → 3